11:45 18 Aralık 2017
Ankara+ 11°C
İstanbul+ 7°C
Canlı Yayın
    IŞİD - Kobani - Peşmerge

    Sincar, Kürtler için nifak elması mı olacak?

    © AP Photo/
    Analiz
    URL'yi kısaltın
    0 10

    Kürtler, yirminci yüzyılın neredeyse tamamını bağımsızlık mücadelesinde geçirdi. Ortaya çıkan isyan hareketleri, Kürt topraklarını egemenliği altına almaya çalışarak devlet veya özerklik kurmak istedi.

    Irak’ta bunu sadece iki Kürt özgürlük hareketi başardı: Mesut Barzani’nin Kürdistan Demokratik Partisi (KDP) ve Celal Talabani’nin Kürdistan Yurtsever Birliği (KYB).

    Ancak bu başarı, Saddam Hüseyin’in Irak ordusuna karşı mücadelede olduğu kadar iki hareket arasındaki çatışmalarda da akıtılan kan pahasına elde edildi.

    Suriye’de iç savaşın başlamasıyla durum değişti. Demokratik Birlik Partisi (PYD), Suriye’de üç kanton kurmayı başardı. Burada kendi dönüşüm sistemini uygulamaya başladı. Ancak bu kantonlar şimdi, IŞİD’in sıkı ablukası altında bulunuyor. Buna rağmen PYD, geçen yıl Kobani kantonunun, daha doğrusu Suriye-Türkiye sınırında bulunan merkezinin savunmasını organize ederek kendini uluslararası arenada göstermeyi başardı.

    IŞİD AKTİF HALE GELDİ

    Radikal İslamcı hareket IŞİD de geçen yıl Irak topraklarında aktif hale geldi. Haziran ayında, Irak ordusunu bozguna uğratan IŞİD, çoğunlukla Sünnilerin yaşadığı geniş toprakları ele geçirdi. Irak ordusu kaçarken, Kürt birlikleri bundan yararlandı ve Irak’ta tarihi Kürt toprakları olarak gösterilen “tartışmalı toprakları” kontrolü altına aldı.

    Ancak IŞİD, Ağustos ayında Kürt topraklarına saldırdı ve tartışmalı toprakların bir kısmını: Sincar’ı (Şengal) ele geçirdi. Hatta Erbil’i tehdit etmeye başladı. Peşmerge, Erbil saldırısını püskürmeyi başarsa da Sincar’ı kaybetti. Cihatçılar burada kitlesel idamlar başlattı ve esir aldıkları yerli halkın bir kısmını köleleştirdi.

    Sincar’ın kaybı Kürtleri çok etkiledi, çünkü tartışmalı topraklar arasında yer alan bu bölge, uzun kargaşa yılları boyunca neredeyse Erbil’in kontrolü dışındaydı. IŞİD’e teslim edilmesi ise peşmerge ve Erbil’i gözden düşürmek için kullanıldı. Oysa Sincar’ın kaybedilmesinin objektif nedenleri vardı.

    PYD BİRLİKLERİNİN ROLÜ

    Sincar’ın savunmasında ve Yezidi halkının kurtarılmasında peşmergenin yanı sıra, PYD birlikleri de aktif rol aldı. Bu birlikler, bölgenin IŞİD’in elinden kurtarılmasına da aktif olarak katıldı. Ancak ortak eylem sonucu Sincar’ın bir kısmı PYD’nin güçlü etkisi altına girdi. Bu gelişme, Sincar’ın bağımsızlığına ilişkin tartışmaları yeniden alevlendirdi.

    Birileri, Kürdistan içinde bir özerklikten bahsederken, diğerleri Kürdistan’dan bağımsız ve Bağdat’a bağlı bir özerklik teklif etti. Üstelik bunu KDP’yi teğet geçerek yapmaya çalıştılar. KDP ise Sincar’ı, mevcut Irak devleti kapsamında tarihi Kürdistan bölgesinin bir parçası olarak görüyor. PYD veya diğer güçlerin Irak topraklarındaki olaylara doğrudan müdahale edeceğini beklemeyen KDP, Sincar’ı kesinlikle sadece kendi etki alanı olarak algılıyor. Mesut Barzani’nin gecesini gündüzünü Sincar cephesinde geçirmesi de bunun kanıtıdır.

    IKBY'NİN PLANI

    Irak Anayasası’nın 140. maddesine dayanarak Şengal’in diğer tartışmalı arazilerle birlikte Kürt bölgesine katılmasını isteyen Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY), şehrin statüsünü yasal yollarla özerk bölgeye dönüştürmeyi planlıyor.

    Sincar’da durum henüz öngörülemeyen şekilde gelişiyor. Burada, 15 Ocak’ta kanton ilan edildi ve PYD’nin Suriye’de uyguladığı siyasi modele göre Sincar Kanton Konseyi kuruldu. Bu, Erbil’de şok etkisi yarattı. IKBY, “Irak Kürdistanı’na dışarıdan bir müdahaleyi kabul etmeyiz, çünkü böyle bir girişim yasa dışı ve Irak Anayasası’na aykırı” diye açıkladı.

    MİR TAHSİN BEGG'İN AÇIKLAMASI

    Kürdistan yönetiminin bu tutumuna Yezidilerin ruhani lideri Mir Tahsin Begg de katılıyor. Begg, Sincar’ın Kürdistan Bölgesi’nden ayrılmadığını ve Yezidilerin tek liderinin Mesut Barzani olduğunu ve onun, “çıkarlarımız doğrultusunda ve geleceğimiz için karar alabilecek tek kişi” olduğunu açıkladı.

    Kanton ilanını yorumlayan Mir Tahsin Begg, “Sincar Kanton Konseyi kurucularının en kısa zamanda Sincar’dan ayrılması ve tehlikeli eylemlerini unutması” umudunu dile getirerek, “İnsanları, peşmerge ve güvenlik güçlerinin koruması altında rahat bırakmalılar” dedi.

    PKK temsilcileri, geçtiğimiz Cumartesi, Sincar’ın işlerine müdahale ettikleri iddialarını reddederek bölgede yaşananları, ulusal özerklik arayışına giren ancak Irak Kürdistanı’ndan ayrılmayı düşünmeyen Yezidilerin kendi iradesinin tezahürü olarak gösterdi.

    Sincar’ı yakın gelecekte Irak’tan ayırmanın mümkün olmadığı dikkate alınırsa PKK/PYD’nin Sincar’da kendilerine bir üs kurmak istedikleri açık. Ancak bunu, sadece bölgeyi KDP’nin elinden alarak başarabilirler.

    Geçen yılın yaz aylarından itibaren askeri-politik durumda yaşanan ani değişiklikler bağlamında Irak Kürdistanı’nda çeşitli partiler arasında ve genel olarak Kürt partileri arasında rekabet aniden güçlendi. Bu, onların ulusal çıkarları için mücadelesini zorlaştıracak.

    İlgili konular:

    Kürtler, Musul’un kurtarılmasının ne kazandıracağını bilmek istiyor
    PYD: Kürtler olmadan Suriye krizi çözülemez
    Irak, IŞİD'e karşı Rusya'dan destek istedi
    Yıldız: DEAŞ ile mücadelede Irak'ın yanındayız
    Irak yönetimi: Musul'da tarihi zafere hazırız
    İran, Irak'ın Kürt Bölgesi ile ilişkileri geliştirmek istiyor
    Etiketler:
    PKK, IŞİD, Sincar, Irak
    Topluluk kurallarıTartışma
    Facebook hesabınızla yorum yapınSputnik hesabınızla yorum yapın