08:57 20 Kasım 2017
Ankara+ 13°C
İstanbul+ 11°C
Canlı Yayın
    Hocalı Katliamı

    2015'te Türkiye-Ermenistan ilişkilerinin seyri nasıl gidecek?

    © AA/
    Analiz
    URL'yi kısaltın
    Zeynep Ekim Elbaşı, Derya Yaşar
    0 397 0 0

    Hocalı'nın yıldönümü vesilesiyle yeniden gündeme gelen Türkiye-Ermenistan gerilimini tarihçi Ayşe Hür ve Prof. Dr. Haluk Selvi değerlendirdi. Hür'e göre iki ülke ilişkilerinde durum parlak değil.

    Hocalı katliamının yıldönümünde Azerbaycan'a giden Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu, Kafkaslar'a barışın gelmesi konusunda Ermenistan'ın 'art niyet' içerisinde olduğunu söyledi. Öte yandan 1915 olaylarının yıldönümü olan 24 Nisan tarihinde Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın dünya liderlerine yaptığı Çanakkale Zaferi kutlamaları davetinin yeterli katılım olmadığı gerekçesiyle iptal edildiği iddia edildi. Bu iddia daha sonra Dışişleri Bakanlığı kaynakları tarafından yalanlandı.

    Ermenistan ise, iki ülke arasında 2009 yılında imzalanan normalleşme protokollerini Türkiye'nin gerekli iradeyi göstermediği belirterek meclisten geri çekti. Türkiye Dışişleri Bakanlığı'ndan konuya ilişkin yapılan açıklamada Ermenistan'ın hiçbir adım atmadığı söylenerek söz konusu kararın ‘talihsiz' olduğu ifade edildi.

    Peki, Hocalı'nın yıldönümü vesilesiyle Türkiye-Ermenistan gerilimi tekrar gündeme mi geliyor? 2015'de ilişkilerde bir normalleşme söz konusu olabilir mi? Erdoğan'ın 24 Nisan'da Çanakkale'ye yaptığı çağrı ne anlama geliyor? Tarihçi Ayşe Hür ve Sakarya Üniversitesi Türk-Ermeni İlişkileri Araştırma Merkezi Müdürü Prof. Dr. Haluk Selvi konuyu Radyo Sputnik'e değerlendirdi.

    Bu tür bir trajik olayın anılmasının son derece insani ve anlaşılır bir şey  olduğunu fakat bu anmaların birkaç senedir Türkiye'de gündeme getiriliş tarzının duygusal tutumu aşan bir hal içerisine girdiğini söyleyen Ayşe Hür, bu anmaların Türkiye-Ermenistan ilişkilerine dair bir söz söyleme çabası gibi görüldüğünü ifade etti. Hür, "Hocalı'nın muhakkak iki ülke arasında bir gerilime neden olan bir yanı var, ama Türkiye-Ermenistan ilişkileri sadece bu meseleyle bozulmuş ya da düzelecek değil" diyerek şöyle konuştu:

    "İki ülke arasında diplomatik ilişki geliştirilmesi, sınırların açılması, iki toplum arasındaki ilişkilerin geliştirilmesi konusunda kamuoyuna yansıdığı kadarıyla herhangi bir gelişme yok.  Böyle olunca da 1915'in 100. yıl anmalarına çok az kala ilişkiler son derece sıkışık. Benim gördüğüm kadarıyla bizi yakın tarihte parlak durum beklemiyor."

    "ERDOĞAN'IN 24 NİSAN ÇAĞRISI İYİ NİYETLİ DEĞİL"

    Erdoğan'ın 24 Nisan'da Çanakkele'ye yaptığı çağrının tarihsel bir zemine oturmadığı vurgulayan tarihçi durumu şu şekilde açıkladı: "Çanakkale'de  deniz zaferinin kazanıldığı gün 18 Mart'tır. Yıllardır bu tarihte kutlamalar yapılıyordu. 25 Nisan'da da Çanakkale'de kara harekâtı başlar. Ama bu harekâtın başlaması o tarihte, Türk tarafının zaferine işaret etmez. Anafartalar, Conkbayırı gibi başarılı bazı kara harekâtlarının tarihiyle ilişkili olarak Ağustos ayında kutlanan günler vardır. 25 Nisan o gün kara harekâtını yapan itilaf kuvvetleri ve onların bir parçası olan Anzaklar için önemlidir. Avustralyalı özel birliklerin ahfadı yıllardır Türkiye'ye gelirler ve 24 Nisan'ı 25 Nisan'a bağlayan gece bir şafak ayini yaparlar. Durup dururken 24 Nisan gibi Çanakkale Savaşları açısından hiç önemi ve anlamı olmayan bir günü Çanakkale'yle bağdaştırıp bir anma töreni haline getirmek hakikaten politik bir manevra görünümünde. 24 Nisan 1915 günü İstanbul'daki Ermeni toplumunun ileri gelenlerini, Çanakkale Ayaş yönüne doğru zorunlu sürgüne çıkarıldığını biliyoruz. Ermeniler için bu çok önemli ve trajik bir gün. Türkiye bu günü anarak geçmişle, Ermeni toplumuyla ve Ermenistan'la barışmayı  sağlayacakken, o günü gözden kaçıracak bir hamle yaparak Çanakkale'yle ilgili hiç olmayan bir günü araya sıkıştırmaya çalışıyor. Bu gürültüye getirme hali hiç iyi niyetli görünmüyor."

    Dünya'da ve özellikle Türkiye'nin içinde bulunduğu coğrafyada 2014-2015 sürecinde yaşanan olayların 1915'in 100. yılını geri planda bıraktığını söyleyen Hür, "Türkiye, olayları rahatlıkla başka yöne çekme şansına sahip oldu. Ermeni tarafının bunu tersine çevirecek gücü yok. Bu yıl karşılıklı sitemler, dargınlık ima eden açıklamalarla geçiştirilecek. ABD Başkanı Obama da muhtemelen orta yolcu bir mesajla eski statüyü devam ettirecek. 2015 Türk tarafı açısından kazasız belasız atlatılacak. Ermeni tarafı da muhtemelen çok üzülecek ve manen yıkıntıya girecek diye düşünüyorum" dedi.

    "ERMENİSTAN'IN TAVIRLARINA KARŞILIK 24 NİSAN ÇAĞRISI YAPILDI"

    Haluk Selvi ise Ermenistan Cumhuriyeti'nin Ermeni diasporasıyla birlikte yaptığı 100. yıl hazırlıklarının ve Hocalı katliamının anmaları için yapılan uluslararası teşebbüsler ve girişimlerin ilişkilerin gerilmesine sebep olduğunu kaydetti.

    Selvi, Erdoğan'ın 24 Nisan çağrısıyla ilgili şu ifadeleri kullandı: "Ermenistan 1915 olaylarının yıldönümüyle ilgili olarak diasporanın yönlendirmelerine uyarak, Kafkasya coğrafyasındaki barışı bir tarafa bırakarak Türkiye'ye karşı tavrını göstermiş oldu. Ermenistan'ın bu tavırları karşısında elbette Türkiye'nin takip edeceği bir siyaset vardı. Erdoğan geçen yıl yaptığı açıklamalarla daha siyasi ve diplomatik bir lisan kullandı. Arşivlerin açık olduğunu söyledi. Türkiye'nin tarihle yüzleşmeye hazır olduğunu ama bunun bir soykırım olmadığını ifade etti. Bu bir barış kapısıydı. İslamafobinin güçlendiği süreçte, Ermenilerin Avrupa ve ABD tarafından destekleneceği de aşikâr görünüyordu. Türkiye de ona karşılık 1915'te yaşananların gerçekte ne olduğunu açıkça göstermek açısından Çanakkale'de böyle bir siyasi teşebbüste bulundu. Çünkü Çanakkale hayatına kast edilen bir milletin müdafaa ettiği nokta. Bu düşünceyle hareket edildi."

    İlişkilerin normalleşme sürecinin kötüye gideceğini belirten Selvi, "Türkiye Cumhuriyeti'nin şu andaki yönetimiyle mevcut ilişkileri normalleştiremeyen bir Ermenistan gelecekte başka şekilde barışmak düşüncesinden zaten vazgeçmiştir Diasporanın yardımıyla ayakta duran Ermenistan hala Türkiye'ye başkaldırmaya çalışıyor. Türk-Ermeni gerginliğini doğuranlar büyük devletlerdir" dedi

    İlgili konular:

    Ermenistan'ın Avrasya seçiminin arkasında ne var?
    Ermenistan, Türkiye protokollerini neden geri çekti?
    Erdoğan: Ermenistan'a uzattığımız el havada kaldı
    Ermenistan'dan Erdoğan'ın davetine yanıt
    Etiketler:
    Türkiye-Ermenistan İlişkileri, Haluk Selvi, Ayşe Hür, Azerbaycan, Ermenistan
    Topluluk kurallarıTartışma
    Facebook hesabınızla yorum yapınSputnik hesabınızla yorum yapın