16:37 17 Eylül 2019
Canlı Yayın
    Rusya bayrağı renklerinde bir Kırım haritası

    ‘2014'te yaşananlar Kırım'ın evine dönüşünden başka bir şey değil'

    © AFP 2019 / Vasiliy Maksimov
    Analiz
    URL'yi kısaltın
    0 20
    Abone ol

    Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolos Yardımcısı Dmitriy Evdokimov'un ‘Kırım'ın Rusya ile yeniden birleşmesi' konulu makalesi Cumhuriyet gazetesinde yayınlandı. Evdokimov makalede "2014'te yaşananlar Kırım'ın evine dönüşünden başka bir şey değil" dedi.

    Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolos Yardımcısı Dmitriy Evdokimov, ‘Kırım'ın Rusya ile yeniden birleşmesi' konusunda bir yazı kaleme aldı. Cumhuriyet gazetesinde yayınlanan makalede Evdokimov, Kırım Cumhuriyeti'nin Rusya Federasyonu'na katılmasından bu yana geçen 5 yıllık zamanda, konunun sürekli çarpıtıldığına işaret ederek "Kırım halkı açısından Kırım'ın Rusya ile yeniden birleşmesi, Kırım'ın ‘evine dönüş'ten başka bir şey değildir. Bunun nedenlerini anlamak için yarımadanın yakın tarihine kısaca bakmak gerekmektedir" değerlendirmesinde bulundu.

    UKRAYNA KIRIM HALKINA KADERİNİ TAYİN ETME HAKKI VERMEDİ

    Evdokimov "Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti (RSFSR) içerisinde bulunan Kırım Özerk Cumhuriyeti, 30 Haziran 1945'te Kırım Bölgesi (İli)'ne dönüştürüldü, 1954'te ise Kırım Bölgesi, Nikita Kruşev'in inisiyatifiyle SSCB'nin o zamanki mevzuatına aykırı olarak, bir referandum yapılmadan, Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'ne dahil edildi. Bu, özellikle lojistik ve ekonomik sebeplerden ötürü atılan idari bir karar olup o dönemdeki koşullarda da büyük bir önem taşımıyordu. Zira yapılan şey, yalnızca ülke (SSCB) içerisinde idari sınırların değiştirilmesiydi. O zamanlar, SSCB'nin bir gün dağılabileceği, kimsenin aklına bile gelmezdi. Sovyetler Birliği'nin yıkılışına doğru Ukrayna'nın SSCB'den ayrılabileceği yönünde dedikodular yayılmaya başladığından itibaren Kırım halkı, Rusya içinde kalmak istediğini bildirmeye başladı. Ancak Kırım'a Ukrayna'nın sınırları içerisinde dahi kendi kaderini tayin etme hakkı hiçbir zaman tanınmadı" ifadelerine yer verdi.

    KIRIM ANAYASASI KIRIM'IN ONAYI OLMADAN YÜRÜRLÜKTEN KALDIRILDI

    Ocak 1991'de Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği dağılmadan önce Kırım bölgesinde, Kırım tarihi boyunca tek olan bir referandum yapıldığına değinen Evdokimov şöyle devam etti:

    "Referanduma katılım yüzde 81.3 olup katılanların yüzde 93'ü "Özerk Cumhuriyet" statüsünü geri alıp "SSCB içinde kalmayı" tercih etti. Referandumun sonuçlarına göre Ukrayna Yüksek Konseyi, Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin yeniden kurulmasına dair bir kanun kabul etti. 4 ay sonra özerkliğin yeniden kurulması hususu, 1978 tarihli Ukrayna Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nin anayasasına da dahil edildi. Eylül 1991'de Kırım Yüksek Konseyi, Kırım Devlet Egemenliği Deklarasyonu'nu yayımladı. Ukrayna'nın SSCB'den ayrılma kararı alınırken SSCB'deki ‘Birlik Cumhuriyeti'nin SSCB'den Çıkmasıyla İlgili Sorunların Çözümüne' ilişkin kanunun 3. maddesine aykırı hareket edildi. Bu maddeye göre aslında Kırım Özerk Sovyet Sosyalist Cumhuriyeti'nde ayrı bir referandumun yapılması ve Kırım halkına SSCB'de mi yoksa SSCB'den ayrılmakta olan Ukrayna SSC'de mi kalmak istediği sorulması gerekiyordu. Ancak bu yapılmadı.

    1992'de Kırım Anayasası kabul edildi ve ‘devlet başkanı' ("prezident") mevkii oluşturuldu. 20 Mayıs 1994 tarihinde Kırım Cumhuriyeti Devlet Yapısının Anayasal Temellerinin Yeniden Tesisi'ne dair Kırım Cumhuriyeti Anayasası kabul edildi. Ancak 21 Eylül 1994'te Ukrayna Parlamentosu (Verhovnaya Rada) Kırım Cumhuriyeti'nin adını Kırım Özerk Cumhuriyeti olarak değiştirdi, 1995 yılında ise Ukrayna Devlet Başkanı ve Ukrayna Parlamentosu'nun kararıyla ve Kırım halkının onayı olmadan Kırım Anayasası yürürlükten kaldırıldı, devlet başkanı mevkii lağvedildi. Böylece Kırım'ın statüsü, Ukrayna içerisindeki egemen devletten Ukrayna Devleti'nin bir birimi olarak özerk cumhuriyet şekline dönüştürüldü.

    UZUN VE ENGELLERLE DOLU YOL

    Nihayet Ukrayna'da iktidarın hukuk dışı ve zorla ele geçirilmesinden sonra (22 Şubat Darbesi) — yani son derece ekstremal şartlarda, 16 Mart 2014'te Kırım halkı, kendi kaderini tayin etme hakkını kanuni bir şekilde hayata geçirip demokratik ve özgür referandum sonucunda Rusya ile yeniden birleşmeyi seçti.

    Yukarıda anlatılanlar çerçevesinde Kırımlıların Rusya ile yeniden birleşmeye neden Kırım'ın uzun ve engellerle dolu ‘evine dönüş yolu'na olarak baktığı daha iyi anlaşılmaktadır.Kiev başta olmak üzere bazı ülke ve aktörler Rusya'nın Kırım ile birleşmesini, Ukrayna'daki 2014 darbesini bahane ederek Kırım'ı sözde ‘işgal ve ilhak' şeklinde nitelendirerek Rusya'ya suçlamalarda bulunmaktadırlar. Halbuki, Ukrayna'nın kendi bağımsızlığını ilan ederken SSCB'deki Ağustos 1991 tarihli darbe tehdidine atıfta bulunduğunu da hatırlatmak gerekmektedir. Ancak neyse, yazının başında siyasi tartışmalara girmeyeceğimize dair söz vermiştik. En azından bu sefer…"

    İlgili konular:

    Putin: Yahudilerin finansal sorunları varmış, bu ancak Kırım'da mümkün olabilir
    Rusya: Kırım'a nükleer kapasiteli Tu-22M3 bombardıman uçakları konuşlandırılmadı
    Putin, Kırım’daki sinagog açılışına Netanyahu’yu davet etmeyi teklif etti
    Rusya'dan ABD'ye 'Romanya' yanıtı: Kırım'a nükleer kapasiteli Tu-22M3 bombardıman uçakları konuşlandırıldı
    Poklonskaya: Kırım, tüm dünyaya Rus ruhunu gösterdi
    Putin, Rusya ile bağlanışının yıldönümü çerçevesinde Kırım’a gidiyor
    Kırım'daki Cuma Camisi, yabancı gazetecileri hayran bıraktı
    Etiketler:
    kader tayin hakkı, Kırım anayasası, referandum, 22 Şubat Darbesi, Kırım referandumu, Rusya Federasyonu İstanbul Başkonsolosluğu, Ukrayna parlamentosu, Cumhuriyet, Dimitriy Evdokimov, Rusya Sovyet Federatif Sosyalist Cumhuriyeti, Ukrayna SSC, Rusya Federasyonu, Kırım Cumhuriyeti, SSCB, Sovyetler Birliği, Kırım, Ukrayna, Rusya
    Topluluk kurallarıTartışma
    Facebook hesabınızla yorum yapınSputnik hesabınızla yorum yapın