21:41 14 Aralık 2017
Ankara0°C
İstanbul+ 15°C
Canlı Yayın
    Sputnik 1 uydusu

    İlk yapay uydu Sputnik 1'in yörüngeye fırlatılışının 60. yıldönümü

    © AP Photo/ Elaine Thompson
    Bilim
    URL'yi kısaltın
    0 70

    Dünya bugün, ilk yapay uydu Sputnik 1'in gezegenimizin yörüngesine fırlatılışının 60. yılını kutluyor. Sovyetler Birliği (SSCB), insanlığın ilk kez Dünya dışına yolculuk yapmasını sağlayan ve uzay çağını başlatan Sputnik 1 uydusunu 4 Ekim 1957'de uzaya göndermişti.

    Sputnik 1 uydusu Kazakistan'daki Baykonur uzay üssünden ilk kıtalararası balistik füze R-7 Semyorka ile fırlatılmıştı. R-7 füzesindeki iticide meydana gelen arıza nedeniyle neredeyse başarısız olacak fırlatma işlemi, uçuş kontrol sisteminin roketin güzergâhını düzeltmesi neticesinde başarıyla gerçekleştirilebilmişti.

    Uydu, Dünya'nın yüzeyinden 215 ilâ 865 kilometre uzaklıktaki alçak yörüngeye yerleşmişti.

     

    DÜNYA'DAN ÇIPLAK GÖZLE GÖRÜLÜYORDU

    Modern standartlarla karşılaştırıldığında çok da etkileyici olmayan Sputnik 1 uydusunun top benzeri metalik bir gövdesi ve 4 ayağı vardı, 83 kilogram ağırlığındaydı ve bipleme dışında hiçbir şey yapamıyordu.

    Ancak uyduda bulunan radyo vericisi operatörler tarafından izlenme imkânı veriyordu. Operatörler, bu sayede Dünya'nın İyonosfer katmanındaki elektron yoğunluğu hakkında bilgi sahibi olabiliyordu.

    Sputnik 1'in yansıtıcı yüzeyi Dünya'dan çıplak gözle görülebilmesini sağlıyordu. 22 gün sonra da Sputnik'in bataryaları tükendi ve radyo sinyalleri durdu.

    69.201.792 kilometre mesafe kat eden uydu 8 Ocak'ta da Dünya'nın atmosferinde yandı.

    Moskova'daki uzay müzesinde bir rehber ziyaretçilere Sputnik 1 hakkında bilgi veriyor
    © AP Photo/ İvan Sekretarev
    Moskova'daki uzay müzesinde bir rehber ziyaretçilere Sputnik 1 hakkında bilgi veriyor

    'SOVYETLER, ABD'Yİ GERİDE BIRAKTI'

    ABD de Aralık 1957'de Vanguard TV3 roketiyle yörüngeye bir uydu fırlatmaya çalıştı ancak başarısız oldu. ABD, Şubat 1958'de Explorer 1 uydusunu uzaya gönderene kadar bu alanda bir başarı edinemedi.

    Öte yandan Sputnik 1 uydusu yalnızca metal bir toptu, ancak insanlığın uzayı keşfine yönelik bugün hâlâ açık olan kapıyı araladı.

    Dönemin ABD Başkanı Dwight D. Eisenhower, 1958 yılında Sputnik 1 ve daha sonraki Sputnik 2 uydusunun Sovyetler Birliği'nin, ABD ve dünyanın geri kalanını uzay konusunda gelişmelerde geride bıraktığını söylemişti.

    UZAY YARIŞI BAŞLADI

    Washington, Sovyetler Birliği'nin bu alandaki başarısına ABD Uzay ve Havacılık Dairesi (NASA) ve Savunma İleri Araştırma Projeleri Ajansı'nı (DARPA) kurarak karşılık verdi.

    Daha sonra da Sovyetler Birliği ile ABD arasında başlayan uzay yarışı tüm hızıyla devam etti. Bu yarış sırasında uzaya ilk kez bir canlı (köpek Layka) gönderildi, yörüngeden Dünya'nın ilk fotoğrafı çekildi (Explorer 6 ile 1953 yılında), uzaya ilk kez bir insan ayak bastı (Yuri Gagarin, 1961), uzaya ilk kez bir kadın gitti (Valentina Tereşkova, 1963), Ay'a ilk kez bir insan ayak bastı (Neil Armstrong, 1969).

    GÜNÜMÜZDE DÜNYA YÖRÜNGESİNDE 1400'DEN FAZLA YAPAY UYDU BULUNUYOR

    Uzay yarışı, ABD ile Sovyetler'in işbirliği yaptığı Apollo-Soyuz Test Projesi ile son buldu. Günümüzde Dünya'nın yörüngesinde 1400'ü aşkın yapay uydu bulunuyor.

    Bu uydular dünyadaki diğer insanlarla iletişim kurmamızı, uzay ve gezegenimizi araştırmamızı sağlıyor. Uydular sayesinde cep telefonları ve araçlardaki GPS ile yer bulma gibi imkânlardan da yararlanılabiliyor.

    Tüm bunlar Sputnik 1 olmadan imkânsızdı.

    İlgili konular:

    Uzay bilimcilerden eşsiz asteroid keşfi
    NASA'nın Cassini uzay aracı 13 yıllık Satürn görevini 'ölüm dalışıyla' sonlandırdı
    Rusya'nın yüzen uzay üssü ‘Morskoy Start' yenileniyor
    Etiketler:
    Sputnik 1, Uydu, Uzay, Savunma Araştırma Projeleri Ajansı'nın (DARPA), NASA, Dwight D. Eisenhower, Neil Armstrong, Yuri Gagarin, Sovyetler Birliği, ABD, Rusya
    Topluluk kurallarıTartışma
    Facebook hesabınızla yorum yapınSputnik hesabınızla yorum yapın