20:41 23 Temmuz 2018
Canlı Yayın
    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan

    İran ve Türkiye: Doğalgazda indirim yok, ancak umut var

    © AA / Kayhan Özer
    Görüş
    URL'yi kısaltın
    Faridun Usmonov
    0 40

    Uzmanlarda göre Ankara İran'dan aldığı doğalgazın fiyatında indirim beklememeli.

    Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani ile Salı günü yaptığı görüşmelerden sonra düzenlenen basın toplantısında, İran'ın Türkiye'ye sattığı doğalgazda fiyatın pahalı olmasını eleştirdi.

    Erdoğan, "En pahalı gazı İran'dan alıyoruz. İran'ın da ihracatının yüzde 90'ını karşılıyoruz. Fiyat düşse alımı artırırız" dedi.

    Dünyanın ikinci en büyük doğalgaz rezervlerine sahip olan İran uygulanan ambargolardan dolayı bugün doğalgaz ihracatını sınırlı miktarlarda gerçekleştirebiliyor. Ve bu durum ülkeyi gaz satışından elde edilen gelirlere bağımlı kılıyor.

    Yalova Üniversitesi enerji uzmanı Omid Şokri Kalehsar, Ankara ve Tahran arasındaki gaz fiyatı konusundaki anlaşmazlıkların yıllarca devam ettiğini hatırlatarak İran ekonomisinin gaz gelirlerine bağımlılığını dikkate aldığımızda Ankara'nın indirim beklememesi gerektiğini söylüyor.

    2004 yılından beri bu tartışmalar sürüyor. Biliyorsunuz İran Rusya ve Azerbaycan ile beraber Türkiye’nin en büyük gaz tedarikçisi. Şimdi Türkiye en pahalı gazı 480 dolara İran’dan alıyor. 313 dolar civarında Azerbaycan’dan ve 410 dolar civarında Rusya’dan alıyor. İran bugüne kadar hiç taviz vermemiştir ve şimdi de taviz verecek gibi bir tutum göstermiyor. Kısa vadede ben İran’ın doğalgaz fiyatında herhangi bir indirim yapacağını düşünmüyorum. Ama yeni anlaşma imzalanırsa, yeni anlaşmada indirim yapabilir ve yeni fiyat önerilebilir.

    XXI. Yüzyıl Türkiye Enstitüsü Enerji güvenliği uzmanı Tuğçe Varol da İran'dan indirimleri beklememek gerektiğini ve İran'ın da kısa zamanda Türkiye'ye doğalgaz arzını artıracak imkanının olmadığını söyledi. Tuğçe Varol’a göre, uzmanlar daha çok bir başka proje ile ilgili gelişmeleri bekliyor.

    İran’ın doğal gaz üretimini, kısa vadede Türkiye’nin istediği kadar artırma imkanı yok. En az 3 ile 5 yıl gibi bir süreye ihtiyacı var. Onun için henüz ben Tahran’ın çok önemli bir indirim sağlayabileceğini zannetmiyorum.

    İran’dan indirim beklemek gerçekten çok zor. Çünkü Türkiye uzun zamandır İran’dan indirim talep ediyor. Bunun için hatta mahkemelik de oldular. Yani bir uluslararası dava süreci de oldu. Ancak Türkiye başarılı olamadı. Çünkü İran’ın en önemli gelir kaynaklarından birisi doğal gaz. Henüz yaptırımlar azalmış durumunda değil. Dolayısıyla enerji kaynaklarından sağladığı gelire çok ihtiyacı var. Bu noktada İran’ın eli maalesef çok açık değil. O nedenle indirim yapması veya Türkiye’nin istediği kadar indirim yapması çok olası gözükmüyor.

    Şu anda 10 milyar metreküplük bir doğalgaz boru hattı var ve bu da aktif çalışıyor. Türkiye de yaklaşık 8.5-8.8 milyar metreküp gazı İran üzerinden alıyor. Bu hattın kompresörler yardımıyla kapasitesi artırılabilir, yanına paralel bir hat çekilebilir. Ancak bu hat Tebriz-Ankara hattıdır. Yalnız ben şunu söylemek istiyorum. Türkiye ile İran arasında bir başka boru hattı projesi daha var: İran-Türkiye-Avrupa boru hattı projesi. Ve bunu bir özel şirket devam ettiriyor şu anda. Üstelik bu özel şirket Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a çok yakın olduğunu bilinen bir özel şirket. Bu boru hattının inşaat aşamasının başlaması için gerekli izinler Türk Hükümetinden alındı. Yani istimlak aşaması tamamlandı, hattın geçeceği iller beli oldu. Ancak daha ilk kazma vurulmadı. Bu hattın kapasitesi 32 milyar metreküp. Şimdi önümüzdeki İran Türkiye görüşmelerinden bu hatla ilgili yeni gelişmelerin olup olmayacağını merakla bekliyoruz. Yani Tebriz-Ankara boru hattından çok daha büyük bir proje acaba gerçekleşebilecek mi?

    İlgili konular:

    Cumhurbaşkanı Erdoğan İran'a gitti
    Erdoğan, Rusya-İran rekabetini arttırıyor
    Ayhan: Türkiye - İran ilişkileri ‘Yemen’e rağmen yolunda gidecek
    Türkiye ve İran'dan 'Yemen'de ortak çalışma' kararı
    Yemen, Türkiye ile İran arasında bir sorun mu?
    Keskin: İran ve Türkiye için öncelik ekonomi
    Etiketler:
    Hasan Ruhani, Recep Tayyip Erdoğan, İran, Türkiye
    Topluluk kurallarıTartışma
    Facebook hesabınızla yorum yapınSputnik hesabınızla yorum yapın