07:57 21 Eylül 2017
Ankara+ 33°C
İstanbul+ 24°C
Canlı Yayın
    IKBY Başkanı Mesud Barzani

    'Türkiye ve İran'ın kozu bağımsız Kürdistan'a engel olabilir'

    © AFP 2017/ SAFIN HAMED
    Görüş
    URL'yi kısaltın
    Elif Sudagezer
    0 6222118

    IKBY'nin Türkiye ve İran'a bağımlılığının referandumun uygulanmasına engel olabileceğine işaret eden Gazeteci Celal Başlangıç "Kürdistan Federal Bölgesi, bütün gıda maddelerini Türkiye'den ve İran'dan ithal ediyor. Ekonomik durum ve komşularla ilişkiler, bağımsızlığın uygulamaya geçmesine engel olabilir" dedi.

    Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Başkanı Mesut Barzani'nin 25 Eylül'de düzenlenmesi öngörülen referandumun gerçeklemekte kararlılığını yinelediği açıklamaları; merkezi Irak hükümeti ve Ankara'nın sert uyarıyla karşılık buldu. Irak Başbakanı Haydar el İbadi, Kürtlerin bağımsız devlet arzusunun trajedilerle sonuçlanabileceği uyarısında bulundu. Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise, referandumun iç savaşa sebebiyet verme ihtimaline işaret etti. Peki, referandumun gerçekleşmesi hangi sonuçları doğurur? Sputnik'e konuşan Gazeteci Celal Başlangıç'a göre referandumun gerçekleşmesi durumunda, halk ciddi bir ekonomik bunalım ve darboğazla karşı karşıya kalabilir.

    IKBY'nin hamlesine karşılık Türkiye ve İran'ın yönetime baskı uygulayabileceğine işaret eden Başlangıç "Bir çok siyasi hareket Türkiye, İran ve merkezi iktidarın kendilerine uygulayacağı baskıdan endişe ediyorlar. KDP dışındaki siyasi hareketlerde bu endişe var ve şu anda ekonomik krizi tavan yapmış durumda. Erbil tarafı elektriği Türkiye'den, Süleymaniye tarafı da elektriği İran'dan alıyor. Şu an Süleymaniye gibi bir kentte günde en fazla 6-7 saat elektrik verilebiliyor. ‘Sadece elektriğimizi bile kesseler hayatımız çok zorlaşır' kanısı yaygın. Kaldı ki Kürdistan Federal Bölgesi, bütün gıda maddelerini Türkiye'den ve İran'dan ithal eden bir ülke durumunda" ifadelerini kullandı.

    Söz konusu hamlenin kötü ekonomik şartlarda parlamento kararı olmaksızın yapılmasının sakıncasına değinen Gazeteci Başlangıç "Yaygın bir görüşe göre, bağımsızlık kararı alınsa da bu ekonomik şartlarda, bu yapıyla KDP bağımsızlık kararını ekonomik krizler, komşu ülkelerle ilişkiler, merkezi hükümetle ilişkiler sebebiyle uygulayamayacak" dedi.

    ‘HENÜZ UZLAŞI YOK, REFERANDUMUN ERTELENMESİ OLASI'

    Referanduma gidildiğim takdirde yüzde 90 ila 95 arasında bir ‘evet' yüzdesi çıkacağı yönünde öngörüsünü paylaşan Başlangıç " Referandumun bağımsızlık kararıyla sonuçlanması kesin. Burada tartışılan konu, referandum kararının alınış biçimi ile alakalı. Çünkü referandum kararı, 2015'ten bu yana kapalı olan Kürdistan parlamentosunda değil Barzani'nin yaptığı bir toplantıda alındı. Malum, Goran Hareketi'ne mensup olan parlamento başkanı 2015'ten beri Erbil'e giremiyor ve parlamento toplanamıyor. Parlamento kararı olmaması da eleştiriliyor" diye konuştu.

    Referandumun ertelenmesinin olası olduğuna işaret eden Başlangıç "KDP'lilerin dışında Güney Kürdistan'da referandumun ertelenmesi beklentisi yüksek. Çünkü gerek Goran hareketi ki onlar KDP'den sonra federe devletin, federasyon bölgesinin en güçlü partileri gerek YNK gerek Goran hareketi bu referandumun bu şekilde karar altına alınmasını istemiyorlar. Bunun parlamento kararına dönüştürülmesini istiyorlar. Talepleri bu yönde. Uzlaşma arayışları sürüyor henüz sağlanmış değil" diye ekledi.

    ‘SORUNLAR ÇÖZÜM BEKLİYOR; BARZANİ VE İBADİ KOZ PEŞİNDE'

    Herhangi bir üçüncü tarafın referandum sürecine müdahale edemeyeceğini söyleyen Başlangıç "Ulusların kaderlerine tayin haklarına saygı gösterilmesi gerekiyor. Bu ne Amerika'nın ne de Türkiye'nin müdahale edebileceği bir referandum değil. Buna eninde sonunda Kürt halkı karar verecek. Bu karar verme sürecinde merkezi hükümetle görüşerek, anlaşarak, çözerek istiyorsa yapacak, istemiyorsa da yapmayacak. Yani Kürtlerin federasyon olarak ayrılması Türkiye'yi niye ilgilendirir ki? Zaten Türkiye'yi bu anlamda Kürt fobisinden dolayı sürekli sürece ve kendi sınırlarının ötesindeki Kürtlere de müdahil durumda" dedi.

    Başlangıç "Bundan sonra Kürtlerin nasıl karar verdikleri, karar mekanizmalarının farklı taraflara zuhur edip etmeyeceği, parlamentonun bu konuda niye devre dışı bırakıldığını zaten kendi içlerinde tartışıyorlar. Onun için hiçbir yabancı ülkenin referandum olsun ya da olmasın demeye hakkı yok" ifadelerini kullandı.

    Referandumun Barzani ve İbadi arasında siyasi bir koz haline geldiğini dile getiren Başlangıç "Hem kendi iç dengeleri hem de merkezi hükümete karşı koz elde etme isteğinden ötürü Barzani'nin bu referanduma ihtiyacı var. İbadi de bu kozu Barzani'ye vermek istemiyor" dedi ve ekledi:

    "Parlamento Başkanı Goran Hareketi'nden, Süleymaniye'de oturuyor ve iki yıldır Erbil'e yani parlamentonun bulunduğu yere giremiyor. KDP'nin yaptığı anlaşmalar var, Kürdistan Federe Bölgesi halkının tümü tarafından bilinmiyor. Hatta muhalefet partileri kabinede bakanları olan partiler bile hükümet ortağı partiler bile bu anlaşmaları örneğin Türkiye'yle yapılan petrol anlaşmasının ne olduğunu tam olarak bilmiyorlar. Esas çözülmesi gereken noktalar bunlar."

     

    İlgili konular:

    IKBY muhalefetinden Goran, bağımsızlık referandumunun ertelenmesini istedi
    Masum: IKBY'nin referandumu gerçekleştirmesi, bağımsızlık ilanı anlamına gelmiyor
    İran Dışişleri Bakanı Zarif: IKBY'nin referandum kararı yanlış
    Maliki: Kürdistan bağımsız olamaz
    Barzani'den Ankara'ya: Kürdistan, sırtınızı verebileceğiniz güvenli ve müreffeh bir yerdir
    'Kürdistan referandumunun ertelenme ihtimali çok yüksek'
    Etiketler:
    elektrik, Parlamento, gıda, ekonomi, YNK, KDP, Goran Hareketi, Kürdistan Demokrat Partisi, Elif Sudagezer, Celal Başlangıç, Mesut Barzani, Hasan Ruhani, Mevlüt Çavuşoğlu, Recep Tayyip Erdoğan, Irak Kürdistan Bölgesel Yönetimi, Kürdistan, Süleymaniye, Irak Kürt Bölgesel Yönetimi, IKBY, İran, Ortadoğu, Irak, Türkiye
    Topluluk kurallarıTartışma
    Facebook hesabınızla yorum yapınSputnik hesabınızla yorum yapın