05:40 21 Kasım 2017
Ankara+ 1°C
İstanbul+ 6°C
Canlı Yayın
    S-400

    ‘Türkiye, Fransa ve İtalya'nın attığı imza NATO'daki çatlakları gösteriyor'

    Sputnik
    Görüş
    URL'yi kısaltın
    Elif Sudagezer
    Türkiye ve Rusya arasında S-400 anlaşması (44)
    18722211

    Türkiye'nin hava ve füze savunma sistemleri alanında Fransa ve İtalya'yla birlikte imzaladığı niyet beyanını Sputnik'e değerlendiren uzmanlara göre; olası nihai anlaşma, Türkiye'nin Rusya'dan alacağı S-400'lerden vazgeçeceği anlamına değil, ABD'nin olmadığı bir alt ittifak dolayısıyla NATO'da oluşan çatlaklara işaret ediyor.

    Türkiye, Fransa ve İtalya hava ve füze savunma sistemlerini de içeren savunma sanayi işbirliğinin geliştirilmesine yönelik niyet beyanı imzaladı. Niyet beyanı, NATO Savunma Bakanları toplantısına katılmak üzere Brüksel'de bulunan Milli Savunma Bakanı Nurettin Canikli ile Fransız ve İtalyan mevkidaşları arasında imzalandı. Hamle, Fransız-İtalyan konsorsiyumu Eurosam'ın yeni nesil hava savunma sistemlerinin tedariki, üretimi, geliştirilmesi ve ihracatını kapsıyor. Söz konusu niyet beyanıyla ilgili önemli noktalardan birisi, dönemin Milli Savunma Bakanı Fikri Işık'ın da 14 Temmuz'da Fransa'nın Ankara Büyükelçiliği'ndeki resepsiyonda yaptığı açıklamada değindiği üzere, atılan imzanın Türkiye'nin bir süredir kendi hava ve füze savunma sistemini geliştirmek için işbirliği hedefiyle gerçekleştirdiği uzun temasların sonucu olması. Daha da önemlisi, söz konusu niyet beyanının yasal bağlayıcı yükümlülükler ya da bir taahhüt oluşturmuyor olması.

    Ancak her ne kadar nihai ve bağlayıcı bir karar olmasa da; üç ülkenin ortak hava savunma sistemi geliştirme niyeti çeşitli soruları beraberinde getirdi. Bu sorulardan en önemlisi, Türkiye'nin Rusya'dan S-400 satın alma anlaşması imzalamasını ‘kendi ulusal kararı' olarak niteleyen NATO'da görevli ABD Hava Kuvvetleri Komutanı Tod Walters'ın Türk yetkililere NATO sistemlerine entegre olabilen sistemler satın almaları konusunda baskı yapmaya devam ettikleri yönündeki açıklamasıyla ortaya çıktı. Peki, hem Rusya-Türkiye arasında artan iş birliğini hem de Milli Savunma Bakanı Nurettin Canikli'nin iki gün önce Türkiye'nin S-400'lere acil ihtiyacı bulunduğunu söyleyerek hiçbir olası anlaşmanın S-400'lere ikame olamayacağına işaret ettiği açıklamasını hedefleyen bu sözler ne anlama geliyor? NATO'nun amacı Türkiye'nin savunma alanında elini güçlendirmekten ziyade Rusya'dan S-400 hava savunma sistemi alacak olan Türkiye üzerinde baskı kurmak mı? Geliştirilmeye niyet edilen bu hava savunma sistemi, Canikli'nin de vurguladığı üzere acilen savunma sistemine ihtiyaç duyan Türkiye'nin Rusya'dan alacağı S-400'lerin yerine geçebilir mi? Uzmanlar, son gelişmeler ışığında Türkiye'nin savunma stratejisini Sputnik'e değerlendirdi.

    TÜRKİYE'NİN SAVUNMA İÇİN NE KADAR SİLAHA İHTİYACI VAR?

    Türkiye'nin 25-30 tane civarında hava savunma sistemine acil olarak ihtiyaç duyduğuna işaret eden Emekli Hava Korgeneral Erdoğan Karakuş "Alınacak S-400 hava savunma sistemi dört bataryadan oluşuyor. Bunlardan ikisi Türk Silahlı Kuvvetli'nin (TSK) Atış ve Elektronik Harp Teknolojileri Merkezi'nde kullanılacak. Orada zaten Sovyetler Birliği döneminden kalan SA2, SA3, SA4, SA5, SA6 ve NATO'nun kullandığı çeşitli silahlar, elektronik harp çalışmaları için kullanılıyor. Burası dünyadaki üç önemli merkezden biri. Biz eğitim amaçlı olarak burada ne kadar çok silah bulundurabilirsek, o kadar kıymeti artıyor buranın. Demek istediğim, S-400'lerin dışında çeşitli diğer silahlara da Türkiye'nin ihtiyacı olduğu" dedi.

    Halihazırda Türkiye ve ABD arasında olumsuz gelişmeler yaşandığına işaret eden Karakuş "Tam da bu noktada, Avrupa ülkeleri Türkiye'nin bu sürece dahil olmasına önem veriyor. Bu süreç, S-400 alımını aksatmaz, aksatmamalı. Kaldı ki NATO'nun bir savunma silahından rahatsız olması anlamsız. Bazı NATO ülkeleri bize saldırmayı mı planlıyor ki, bu silahlardan rahatsız oluyor? Bu konuyu bu yönüyle de düşünmek lazım. NATO'nun sivil kanadı Türkiye'nin S-400 alımına ‘kendi kararı' olarak bakarken askeri kanadının Türkiye'nin S-400 alımına karşı olması çok yanlış. NATO'nun askeri ve sivil kanadı aynı görüşü paylaşmalı" ifadelerini kullandı.

    ABD DENKLEMİN NERESİNDE?

    Rusya'dan alınacak S-400 savunma sisteminin ikili ilişkilere de olumlu etkisi olduğunu savunan Karakuş "Buradaki temel dert, Amerika Birleşik Devletleri'nin Patriot sistemi projesine aşağı yukarı 240 milyar dolarlık bir para harcaması ve bu masrafı başka ülkelerden çıkarmanın peşinde oluşu. ABD bundan dolayı kıvranıyor. ABD, NATO ülkelerine 350-400 milyar dolarlık bir Patriot satışı yapmanın peşinde" dedi.

    Fransa ve İtalya'nın süreci ABD'ye karşı bir noktada yürütmek istediğini söyleyen Karakuş "Her zaman NATO ülkeleri hep birlikte ve anlaşma halinde olamıyor. Tarihte daha önce de görülen çatlaklara benzer bir çatlak söz konusu. Fransa ve İtalya kendi füze savar sistemlerini kapsayacak şekilde bir üretim yapmanın peşindeler. Türkiye'nin katılımını da önemli buluyorlar. Çünkü Türkiye, belirli üretim yeteneğine sahip " diye ekledi.

    Sputnik'e konuşan bir diğer isim Doç. Dr. Can Ünver de ABD'nin dışında kaldığı bir hava savunma sistemi girişiminin, NATO içerisinde farklı ittifaklar yarattığı gerekçesiyle önemli ve olumlu bir gelişme olduğu görüşünde:

    "Son zamanlarda NATO'da Almanya kaynaklı bir Avrupa ağırlığı hissediliyor. Avrupa ağırlıklı bir proje de bence aslında Türkiye'nin arzu ettiği bir yön. Bu ABD'ye karşı bir tavır olmasa da en azından NATO içerisinde farklı alt ittifakların olabileceğini gösteriyor. Bu sağlıklı."

    ‘OLASI ANLAŞMA RUSYA'YLA İLİŞKİLERİ BOZMAZ'

    Ünver'e göre Türkiye, Fransa ve İtalya'nın hava ve füze savunma sistemlerini de içeren savunma sanayi işbirliğinin geliştirilmesine yönelik imzaladığı niyet beyanı, ülkenin çok yönlü dış politikasının tezahürü olması itibarıyla büyük önem arz ediyor.

    Türkiye'nin bir süredir hava savunma sistemine sahip olma konusundaki çabalarına ilişkin olumlu adımlar atmaya başladığına işaret eden Ünver "Türkiye'nin hava savunma sistemi konusundaki niyetleri Çin'le başladı. Uçak krizinin ardından da Rusya'yla sağlanan mutabakat takip etti. Şimdiyse, Fransa ve İtalya'nın ortak yapımı olan hava savunma sistemiyle ilgili mutabakat sağlanmış olması önemli bir adım. Üstelik ben bu mutabakatın, Türkiye'nin çok yönlü dış politikasının tezahürü olduğunu düşünüyorum. Bu adım, Rusya'dan S-400 alımına engel değil. Üstelik iki ülke arasındaki ilişkileri de bozmaz, tersine daha da iyi hale getirebilir" dedi.

    Türkiye'nin hava sahası güvenliği konusuna önem verdiğine ve teknoloji geliştirmede kararlı bir tutum içerisinde olduğuna değinen Ünver "Şu aşamada imalat söz konusu olmasa da Türkiye'nin teknoloji geliştirmedeki kararlılığı önemli. Bu anlaşma günlük hesaplardan ziyade uzun vadeli hesapların ön planda tutulduğunu ve Türkiye'nin bu alanda irade ortaya koyduğunu gösteriyor " ifadelerini kullandı.

    NATO'nun Türkiye ile daha önceden de fiilen iş birlikçi bir tutum sergilemiş olması gerektiğine işaret eden Ünver "Stratejik konumu itibarıyla Rusya'yla çok yakın ilişkiler içinde olması birilerini rahatsız ediyor olabilir. Türkiye baskı olsa da olmasa da çok önemli bir adım atıyor. Türkiye'nin kendi teknolojisini geliştirmek ve savunma sistemi oluşturma adımları çok önemli. NATO da memnun olmalı" diye ekledi.

    Konu:
    Türkiye ve Rusya arasında S-400 anlaşması (44)

    İlgili konular:

    CHP’den hükümete S-400 soruları: NATO’nun açıklamalarının altında başka bir neden mi var?
    Rusya'dan Türkiye'yle imzalanan S-400 anlaşmasının tutarına ilişkin açıklama
    ‘S-400 Türkiye’yi deliye karşı koruyacak’
    NATO yetkilisi: Türkiye S-400'leri alırsa kaçınılmaz sonuçlarla karşılaşacak
    'S-400'ler Ortadoğu'da oyunun kurallarını değiştiriyor'
    Çemezov: Türkiye'yle S-400 teknolojisi transferini görüşmedik
    Litovkin, Bahreyn'in S-400'leri tercih etme nedenini açıkladı
    Bahreyn: S-400 almak için Rusya ile görüşüyoruz
    Etiketler:
    hava savunma sistemi, savunma, anlaşma, Patriot, S-400, AB, NATO, Can Ünver, Elif Sudagezer, Erdoğan Karakuş, Fikri Işık, Nurettin Canikli, İtalya, Fransa, Türkiye, ABD, Rusya
    Topluluk kurallarıTartışma
    Facebook hesabınızla yorum yapınSputnik hesabınızla yorum yapın