13:30 24 Eylül 2017
Ankara+ 25°C
İstanbul+ 22°C
Canlı Yayın
    James Jeffrey

    ABD'nin eski Türkiye Büyükelçisi: Türkiye, Rakka'nın ÖSO'yla alınamayacağını anlamalı

    © AA/ Samuel Corum
    Ortadoğu
    URL'yi kısaltın
    El Bab’dan sonra Fırat Kalkanı harekatı (26)
    0 3976518

    ABD'nin eski Türkiye Büyükelçisi ve Ortadoğu uzmanı James Jeffrey, "Türkiye şunu anlamalı; eğer Rakka'yı DEAŞ'tan çok hızlı bir şekilde almak istiyorsak, sadece ÖSO ve sınırlı sayıda Türk askeriyle bunu yapamayız. Daha fazla ABD askeri, DSG'den daha fazla Arap güç ve farklı roller alabilecek YPG güçleri gerekiyor" dedi.

    Türkiye’nin YPG konusundaki endişelerini anladığını ifade eden Jeffrey, "Bu Türkler için varoluşsal bir mesele. ABD hükümeti pek çok açıdan Türkiye’nin endişelerine yeterince kulak vermedi. Çoğu zaman Türkler de ABD’nin amaçlarını anlamakta zorlandı. Eğer ABD, YPG’yle çalışıyorsa bu Türkiye’yi yok etmek ya da Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın iktidarını ortadan kaldırmak için değil. Nedeni DEAŞ’ı, ABD ve Avrupa’ya karşı varoluşsal bir tehdit olarak görmemiz. ABD’nin YPG konusundaki pozisyonu gerçekten yanlış. Ama ABD, DEAŞ’ı yenme konusunda umutsuzca çözüm arıyor" diye konuştu.

    'MESELE TÜRKİYE'NİN NE KADAR ESNEKLİK GÖSTERECEĞİNDE'

    Habertürk gazetesinden Nalan Koçak'ın sorularına yanıtlayan Jeffrey'in açıklamaları şöyle:

    Pentagon, Rakka’yı DEAŞ’tan alma planını Trump’a sundu. Türkiye’nin Washington’u YPG’siz bir plana ikna etmesi mümkün mü?

    Sorunuza karşılık sorum şu: Türkiye, daha evvel ilişki yürüttüğü —PYD lideri Salih Müslim defalarca Ankara’yı ziyaret etmişti- ve sorunsuz bir sınır paylaştığı YPG’ye DEAŞ’la mücadelede bir rol biçiyor mu? YPG bu mücadeleyi DEAŞ’ın Kobani saldırısından beri 2 yıldır yapıyor. Türkiye daha önce YPG’nin DEAŞ’la mücadelesine katkı sağladı. 2014’te peşmergenin Türk toprakları üzerinden Kobani’ye geçmesine izin verdiniz. ABD’lilerin Türk pozisyonuyla ilgili sorunu bu. Türkler ABD’nin esnek davranmasını istiyor ama mesele Türkiye’nin ne kadar esneklik göstereceğinde.

    'TÜRKİYE, SURİYE’DE DEVLET KURMASINI İSTEMEMEKTE HAKLI'

    Evet peşmergenin geçişine izin verildi, özellikle milliyetçi kesimden eleştiri geldi. Ancak bir süre sonra Suriye sınırındaki kantonların birleşmeye başladığı görüldü ve bu bir tehdit olarak algılandı. Pozisyon değişikliğinin nedeni bu olabilir mi?

    Bu çok iyi bir nokta. Türkiye Kürtlerin Suriye’nin kuzeyinde bir devlet kurmasını istememekte haklı. Mesele şu: YPG’nin gücünü artırmadan DEAŞ’ı yenmek nasıl mümkün olacak? Washington’daki yetkililer şu anda bu soruya yanıt arıyorlar. Henüz bir karara varmadılar çünkü Türklerle konuşuyorlar, endişelerini biliyorlar.

    'ABD'Yİ, YPG'Yİ BİR KENARA BIRAKMAYA İKNA ETMEK KOLAY OLMAYACAK'

    CIA Direktörü, ABD Genelkurmay Başkanı buraya geldi. Ankara, alternatif Rakka planını anlattı. Ankara, ÖSO ve Türk Özel Kuvvetler aracılığıyla, YPG olmadan meselenin çözülebileceğini söyledi. İlk soruya dönecek olursam, Türkiye’nin ABD’yi bu planla ikna etmesi mümkün mü?

    ABD’yi, Demokratik Suriye Güçleri’ni (DSG) bir kenara bırakarak yüzünü Özgür Suriye Ordusu’na (ÖSO) dönmeye ikna etmek zor olacaktır. Bir neden coğrafya: ÖSO daha çok Türkiye sınırına yakın. Kürtlerse sadece 15 kilometre uzaklıkta. Diğer nedeni de lojistik… 500 kadar ABD askeri DSG’nin yürüttüğü Rakka operasyonuna destek veriyor. Ayrıca Kobani’de bir üssümüz var. Bir diğer konu, ÖSO’nun YPG’yle kıyaslandığında yeterince güçlü olmaması. ABD’lilerin bir problemi de şu: Rakka’yı Kürtlerin değil Arapların almasını istiyorlar. Ama DSG’deki Araplar da zayıf. Benim önerim her ikisini de kullanmak.

    'RAKKA OPERASYONUNDA KÜRT GÜÇLER MİNİMİZE EDİLMELİ'

    Önerinizi biraz daha açar mısınız?

    Kürt güçlerin minimize edilmesini öneririm. Buna karşılık ÖSO ve DSG’deki Araplar maksimize edilmeli. Daha fazla Türk Özel Kuvvetleri olmalı, özellikle Türk tankları. El Bab’da bir hayli etkili oldular çünkü. Ve tabii ki daha fazla Amerikan Özel Kuvvetleri olmalı. Bence ABD yönetimi böyle bir plan üzerinde karar kılacak.

    CENTCOM Komutanı Votel, “Eğer YPG’yi plan dışında bırakacaksak daha fazla ABD askeri göndermemiz gerekecek” dedi. Buna ne dersiniz?

    Bence gayet uygun. Mesela siz DEAŞ’la mücadele için Suriye’ye asker gönderdiniz. El Bab’da askerlerinizi kaybettiniz ama bence doğru şeyi yaptınız. El Bab operasyonunda tanklar çok önemliydi. Bu tankları Rakka’da kim kullanacak? YPG’ye veremezsiniz. Eğitimli personelin kullanması gerekiyor. Bunu ABD’liler ya da Türkler yapabilir.

    'OBAMA YÖNETİMİ TÜRKLERE DEFALARCA YALAN SÖYLEDİ'

    Peki Türkiye için en kötü senaryoyu konuşalım… ABD, YPG’nin Rakka operasyonunda yer alması kararını verdi diyelim. Bu, Türkiye’yle ilişkilere sizce ne kadar zarar verir?

    Buna cevap vermek zor, çünkü Obama yönetimi defalarca Türklere yalan söyledi. Mesela Kürtlerin Münbiç’i terk edeceğini söylediler. Bu nedenle ortada fazla güven yok. Ama ABD yönetimi eninde sonunda Erdoğan’ın ne istediğini ve neye ihtiyacı olduğunu anlamak zorunda. Tabii ki bunların ne kadarının ABD’nin ihtiyaçlarıyla örtüştüğünü… Her iki taraf da ortak bir paydada buluşmalı. Bence bu Trump yönetimiyle mümkün. Bu, Türkiye’nin her istediğini alacağı anlamına gelmiyor. Trump yönetimi DEAŞ’ı çok hızlı bir şekilde yok etmek istiyor. Eğer Türkiye örgütün nasıl hızla yok edileceğini anlatamazsa fikir ayrılıkları yaşanabilir.

    'TÜRKİYE DEAŞ'LA MÜCADELEDE HİÇBİR ŞEY YAPMAZKEN, YPG ETKİLİYDİ'

    Bence asıl soru şu: YPG son yıllarda ABD için neden bu kadar önemli hale geldi?

    Çünkü Türkiye hiçbir şey yapmazken, YPG, DEAŞ’la çok etkili şekilde mücadele ediyordu.

    Gerçekten Türkiye’nin DEAŞ’la mücadelede hiçbir şey yapmadığına inanıyor musunuz?

    2015’te Türkiye DEAŞ’la mücadelede ne yapıyordu?

    'ABD’NİN YPG’YE BU KADAR BAĞIMLI OLMASI İYİ DEĞİL'

    ABD’nin YPG’ye sahada bu kadar bağımlı olması sizin için iyi bir şey mi?

    Bu çok iyi bir soru. Cevabım hayır. 

    Neden?

    Çünkü YPG’nin uzun vadeli çıkarlarının ne olduğunu bilmiyoruz. Türkiye’nin çıkarlarıyla uyuşmadığını biliyoruz. Bizimkiyle uyuştuğu konusunda da şüphelerim var. Bu nedenle onlara bu kadar bağımlı olmamız konusunda endişelerim var. Bölgede istikrar bozucu bir unsur olarak karşımıza çıkabilirler. Var olmak için müttefiklere ihtiyaç duyacaklar. Barzani’nin yolunu takip edeceklerini düşünmüyorum. Ben farklı gruplardan Kürtleri iyi biliyorum. YPG’liler farklı. YPG, PKK’nın ideolojik bir parçası. Bu nedenle müttefikleri Türkiye olamayacak.

    Peki kim olacak?

    Rusya, Suriye ve İran olacak.

    'RAKKA YEREL AŞİRETLERE BIRAKILMALI'

    Türkiye ne gibi tavizler vermeli?

    Şunu anlamalı, eğer Rakka’yı DEAŞ’tan çok hızlı bir şekilde almak istiyorsak, sadece ÖSO ve sınırlı sayıda Türk askeriyle bunu yapamayız. Daha fazla ABD askeri, DSG’den daha fazla Arap güç ve farklı roller alabilecek YPG güçleri gerekiyor. YPG’nin rolünü anlattım.

    Peki ABD hangi tavizleri vermeli?

    ABD, “Münbiç’in aksine Rakka, YPG’nin elinde olmayacaktır” demeli. Türkiye’nin desteklediği güçler Rakka’nın kurtarılmasında rol almalı ve kent kurtarıldıktan sonra yerel aşiretlere bırakılmalı.

    Türkiye Suriye’deki kantonların birleşmesini büyük bir tehdit olarak görüyor. Türkiye bu süreci tersine çevirebilir mi?

    Çevirdiniz zaten. Suriye’nin kuzeyinde önemli bir bölgeyi aldınız ve bunu yaparken ABD’yle birlikte çalıştınız.

    'ABD ASKERLERİ MÜNBİÇ’E YPG’Yİ KORUMAYA GİTMEDİ'

    Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, “YPG Münbiç’ten çekilmezse vururuz” açıklamasını yaptı. ABD’nin Münbiç’e askerlerini konuşlandırdığını biliyoruz. İddia o ki amaç YPG’ye kalkan olmak. ABD böyle bir adımla Türkiye’ye nasıl bir mesaj vermek istiyor?

    Siz nasıl El Bab’ı aldıysanız biz de Münbiç’i aldık. Siz El Bab’da karar verici merci olmak istiyorsunuz, biz de Münbiç konusundaki kararları vermek istiyoruz. Evet, YPG ve Arap güçler karadan ilerledi ama havadan biz vurduk. ABD askerlerinin YPG’yi korumak için orada olduğunu düşünmeyin, ABD bütün dinamiği yönlendirmek için orada.

    'TÜRKİYE, MÜNBİÇ ÜZERİNDE HAK İDDİA EDEMEZ'

    Siz de söylediniz. Obama yönetimi YPG’nin Münbiç’ten çekileceğine dair Türkiye’ye söz vermişti. Washington sözünü tutmadı.

    Bakın, Türkiye Münbiç üzerinde hak iddia edemez. Orada yaşayan halk iddia edebilir. ABD’nin, Türkiye’nin, YPG’nin çıkarları var, evet. Ama bu başka bir mevzu.

    Verilen sözün altını çizmek isterim…

    Haklısınız. Şunu söyleyebilirim, Münbiç üzerinde çıkarı olan ülkeler birbirlerine dürüst davranmıyor.

    'TÜRKİYE, MÜNBİÇ'İN NEDEN BU KADAR ÖNEMLİ OLDUĞUNU ANLATMALI'

    Bu durumda Türkiye’nin verdiği mesaj, “Eğer siz sözünüzü tutmazsanız, bu işi biz hallederiz” diyebilir miyiz?

    Evet, ama işler öyle yürümüyor. Türkiye önce Münbiç’in kendisi için neden bu kadar önemli olduğunu herkese anlatmalı. Mesela, “Afrin ve Rojava’nın birleşmesini istemiyoruz” tezi konusunda çok ikna ediciydiniz. ABD durumu anladı, bunun olmaması için her türlü adımı attı. Münbiç’e kadar… Münbiç Rakka’ya giden yolların kesilmesi için düzenlenen operasyonun bir parçası. Oradaki ABD askerleri tamamen DEAŞ’ı yenmeye odaklanmış durumda.

    'ABD SURİYE’DE BAĞIMSIZ KÜRT BÖLGESİ İSTEMEZ'

    Anlattıklarınızdan şunu çıkarmak mümkün mü? ABD, YPG’yle kısa vadeli çıkarlar için işbirliği yapıyor. Ama uzun vadede Suriye’de bağımsız bir Kürt devleti oluşmasını istemez…

    ABD, hiçbir koşul altında kesinlikle bağımsız bir YPG bölgesini desteklemez. Eğer YPG, Ruslar ve İranlılarla işbirliği yaparsa bizim için de tehdit haline gelir. Türkiye ve ABD’nin çıkarlarında farklılıklar olacaktır ama her iki taraf da tavizler vererek bunları aşabilir.

    Konu:
    El Bab’dan sonra Fırat Kalkanı harekatı (26)

    İlgili konular:

    Eski ABD Büyükelçisi: Hedefimiz Türkiye’ye rağmen değil Türkiye ile birlikte hareket etmek olmalı
    ABD'li eski büyükelçi: Türklere verdiğiniz sözü tutmazsanız pişman olursunuz
    Etiketler:
    CIA, ÖSO, TSK, DSG, PYD, DEAŞ, YPG, Mevlüt Çavuşoğlu, Salih Müslim, Barack Obama, Recep Tayyip Erdoğan, James Jeffrey, Kobani, Rojava, Afrin, İran, Menbiç, El Bab, Avrupa, Rakka, ABD, Türkiye, Suriye
    Topluluk kurallarıTartışma
    Facebook hesabınızla yorum yapınSputnik hesabınızla yorum yapın