19:15 18 Temmuz 2019
Canlı Yayın
    Seyr-i sabah

    Prof. Kadıoğlu: Afet yönetimi afet olmadan riski belirlemektir

    Seyr-i Sabah
    URL'yi kısaltın
    Zafer Arapkirli
    0 20

    İstanbul Teknik Üniversitesi (İTÜ) Meteoroloji Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Mikdat Kadıoğlu, Seyr-i Sabah programında Trabzon’da gerçekleşen sel felaketini ve bunlara karşı alınması gereken önlemleri anlattı. Kadıoğlu, afet yönetiminin afetten sonra değil öncesinde yapılması gerektiğini söyledi.

    Her sene Türkiye’nin farklı bölgelerinde, hatta en kalabalık ve geliştiği söylenen illerinde sel felaketi oluyor ve yağmur can alıyor. Bu sene Trabzon’da yaşanan olay herkesi üzüntüye boğdu. İTÜ’den Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, Seyr-i Sabah programında bir Trabzonlu olarak bölgede yaşanan imar sorunlarını ve böylesi felaketlere karşı atılması gereken adımları değerlendirdi:

    ‘1929’DA SEL YÜZÜNDEN MAÇKA’YA TAŞINMIŞIZ’

    “Ben Trabzonluyum. 1929’de Köprübaşı’ndan Maçka’ya göç etmişiz sel nedeniyle. Ekrem İmamoğlu da aynı bölgeden aynı sebeple göç etmiş. Oranın kaderinde seller var. Eskiden köyün yaşlıları, ileri gelenleri gençlere nerede ev yapması gerektiğini söylerdi, şurada sel olmaz heyelan olmaz diye. Şu anda devlet de neresi sel yatağı heyelan bölgesidir bunu söylemiyor, haritalandırmıyor.

    Araklı’da vatandaş buraya daha önce 6 kez sel geldi diyor. Orada ev yapmak çok dikkat isteyen bir şey. Orada bir ev alacaksanız 100 yıllık bir ev varsa oradan alın. Karadeniz’deki vatandaşa devlet yönlendirmesi yok. Bile bile de bazen yerleşiliyor. Bu bölgede heyelan bölgeleri sel yatakları belirlenmez ben de anlamıyorum. Böyle bir akıl yok. Karadeniz’de ev yapacak yer fazla yok. En düz yerler dere yatakları. Oraya ev yapınca sel alıyor, yamaca yaparsanız toprak kayıyor. Eski malzeme kullanılmıyor ahşap kullanılmıyor. Yamaçlar bu yeni ağır malzemeyi tutmuyor. Eskiden ev yapılınca alt katlar ahır olurdu kullanılmazdı. Şimdi alt katlara da ev yapılıyor.

    Ben dünyaya bakıyorum. Karadeniz’e benzer sel yatakları mecburen yerleşime açıldığında nasıl bina yapılıyor diye. Samsun Çarşamba’daki evler direkler üstüne yapılırdı eskiden. Sel suları gelip alttan geçip gidiyordu. Amerika’da da aynı şeyi yapıyorlar. Bu bölgede aynı şeyi yapmak gerekiyor. Suyun üstüne duvar koyunca su yıkıp geçiyor.

    ‘PROBLEMLERİN ÇÖZÜMÜNE YÖNELİK ADIMLAR GÖREMİYORUM’

    Ben eskiden fındık toplardım. Kendimi belimden ağaca bağlardım. Yoksa aşağı düşerdim. Dağın tepesine yapar gibi derenin içine yaparsanız olmuyor işte. Derelerin üç bölgesi vardır: Bir derenin yatağı vardır. 100 yılda olabilecek bir selin yatağı vardır bir de 500 yılda bir gelebilecek bir sel tehlike bölgesi var. Burada da ev yapılabilir ama bunların kuralları var. Bizde her yere alnı şekilde ev yapıyor sıkıntı buradan kaynaklanıyor.  Derenin üstüne cami bile yapılıyor. Biz deriz ya sel olunca okullara camilere sığının. Karadeniz’de o da mümkün değil, hepsi dere yatağının içinde.

    Karadeniz’i boş verin İstanbul’da da aynı şey söz konusu. Ayamama deresinde insanların öldüğü yerde yeni binalar yapılıyor. Akıl alacak şey değil bu. Muhtemelen derenin şimdiki haline bakıyorlar. Bu dereyle ilgili çok bilirkişilik yaptım. Gidip bakıyoruz inceliyoruz. O sırada görüyoruz ki yan tarafta başka bina yapılıyor sanki hiçbir şey olmamış gibi. Ihlamur Kasrı var Beşiktaş’ta. Orası çok ibretliktir. Padişah yılda 3-5 gün av için gelirmiş oraya. O zamanki bilgisayarsız diplomasız insanlar yapmışlar orayı. Ama bir kat yukarıda yapmışlar girişi. Ama hemen yan tarafına bakın, bilgisayarlı mühendislere bakın, sıfır girişli binalar çıkıyor karşımıza.

    Trabzon’da olanlara bakıyorum, bakanlar orada demeçler veriyor. Kriz merkezleri kuruldu deniyor. Bu kriz merkezlerini kanunlardan kaldırmıştık. Bunlar anlamsız şeyler ama hala zihinlerde var ve kuruluyor. Ama problemlerin çözümüne yönelik bir şey görmüyorum. Afet yönetimi afet olmadan önce riski belirlemek ve onu ortadan kaldırmaktır. Ama Türkiye’de afet yönetim bir şey olduktan sonra yara sarmak olarak anlaşılıyor. Bu zihniyet problemi var Türkiye’de. Bakanlar afet olmadan önce gitmiyor memleketin o bölgelerine.

    Karadeniz’e hesapsız kitapsız çok sayıda kuralına uygun olmayan HES’ler yapıldı. Attığımız taş ürküttüğümüz kurbağaya değmeyecek yapılar bunlar. Bunların kullandığı malzemeyi dereye koymuşlar, derenin yatağını değiştirmişler. Bunlar çok büyük kanayan bir yara. Trabzon’daki olayda da bir HES var ama kurban mı yoksa aktör mü onu bilemiyorum. Karadeniz’deki HES’lerin sorunu bir tane yapılması gereken yere on tane yapılmış olması. Karadeniz bölgesinde heyelan ve sele yönelik bir kentsel dönüşüm gerekiyor. Şu anda iklim değişikliğini konuşup günah keçisi oyarak kullanıyoruz. 1998 yılında 47 kişi öldü Köprübaşı'nda.”

    Etiketler:
    önlem, afet, sel, Trabzon, Mikdat Kadıoğlu
    Topluluk kurallarıTartışma
    Facebook hesabınızla yorum yapınSputnik hesabınızla yorum yapın