10:00 20 Ekim 2020
Canlı Yayın
    Türkiye
    URL'yi kısaltın
    0 2316
    Abone ol

    Türkiye Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, gazetecilerin dış politikaya ilişkin sorularını CNNTürk yayınında yanıtladı. Libya ve Suriye'deki gelişmelere ilişkin değerlendirmelerde bulunan Çavuşoğlu, "Libya bölünürse bölgedeki tüm ülkeler etkilenir" dedi.

    Çavuşoğlu, CNN Türk televizyonunda katıldığı programda, gündeme ilişkin soruları yanıtlayarak değerlendirmelerde bulundu.

    Bakan Çavuşoğlu, Rus heyetin Türkiye ziyaretinin ertelenmesine ilişkin Rus mevkidaşı Sergey Lavrov ile Libya konusunda hem Libyalılarla hem de iki ülkenin bakan yardımcıları ve uzmanlar düzeyinde görüşmeye devam edilmesi konusunda mutabık kaldıklarını belirtti. 

    Libyalıların olurunu almadan Türkiye ve Rusya'nın alacağı kararın anlamsız olacağını vurgulayan Çavuşoğlu, "Lavrov da söyledi, o gün telefonda görüştük iki defa. Arkadaşlarımız biraz daha mesafe katetsin, ondan sonra bir araya gelelim dedik. Önümüzdeki günlerde bu ziyaret gerçekleşecek" diye konuştu.

    Çavuşoğlu, özellikle Almanya'dan Türkiye'ye turistlerin gelmesi ve Almanya'nın seyahat tavsiyesi konusundaki soru üzerine, "Bu işin çözülmesi lazım. Şu anda alınan kararlar siyasi kararlar" dedi. Bakan Çavuşoğlu, AB'nin kendi içinde seyahati serbest bıraktığını hatırlatarak, "Türkiye'deki durum kaç tane Avrupa ülkesindeki durumdan daha kötü de onlar (serbestliğe) dahil oluyor da Türkiye hariç tutuluyor" diye konuştu.

    Almanya Dışişleri Bakanı Heiko Maas ile görüşmesinde Türkiye'nin tedbirlerini görmeleri için uzman heyet göndermelerini istediğini belirten Çavuşoğlu, "Tatmin olmuyorsan o zaman (turistleri) gönderme ama Türkiye'nin şartları herkesten iyiyken turist göndermeme olumlu bir açıklama değil" ifadesini kullandı. Almanya'nın kararının adil olmadığını vurgulayan Çavuşoğlu, bu kararı değiştirmek için iş birliğini sürdüreceklerini kaydetti. Çavuşoğlu, bu ve diğer birçok konuda görüşmek için Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile Almanya'yı ziyaret etmek istediklerini, ziyaretin tarihini belirlemeye çalıştıklarını aktardı.

    Çavuşoğlu, "Biz bu seneyi en az zararla kapatmak için, sezonu kurtarmak için sektörümüzle beraber çalışıyoruz" dedi.

    Rusya ile de turizm konusunda görüşmelerin sürdüğü bilgisini veren Çavuşoğlu, "Rusya ile bir sıkıntı olacağını zannetmiyorum ama 15 Temmuz'a kadar koronavirüs durumunu iyi takip etmek lazım" diye konuştu.

    Çavuşoğlu'nun açıklamalarından satırbaşları şöyle:

    - Bizim için Libya ziyareti sürpriz olmadı. Libya konusunda Cumhurbaşkanımızın liderliğinde yürüttüğümüz çalışmaları sizler de takip ediyorsunuz.

    - Kapsamlı bir heyet ile, MİT Başkanımız Hazine ve Maliye Bakanımız Enerji Bakanımız başta olmak üzere görüşmelerimiz yaptık. Meşru Libya yönetimine desteğimizi tüm dünyaya göstermek için gittik. Sahada enine boyuna ne yapılacağına dair konuları ele aldık. Hiç kimseyle bilgi paylaşmadık. Libya yetkilileriyle temaslarımız bilmeyen yok. Ruslar da son görüşmeden sonra kalıcı bir ateşkes için Libyalılarla görüşmemiz gerektiğini biliyordu.

    - Siyasi süreçle somut adımlar atılacak mı? Meşru yönetimle bunları görüşmemiz gerekiyordu ve görüştük. Ateşkes ilan edersin. Geçmişte de yaptık iyi niyetle yaparsın ama Moskova’ya gittik Hafter’in tavrı ortadaydı. Hafter’in göstermelik ateşkes çağrısın samimi bulmuyoruz. Libya ile başka ilişkilerimiz var. Deniz yetki alanları ile ilgili bir anlaşmamız oldu. Bu zenginlikleri birlikte nasıl yapabiliriz, bunları konuştuk. Ekonomik iş birliğimiz var. İstikrara kavuşturulan bölgelere firmalarımız döndürülebilir mi, ekonominin tüm boyutlarını görüştük. Tüm konuları 1 güne sığdırdık. Kapsamlı ve verimli görüşmeler gerçekleştirdik. 

    - Doğu Akdeniz'de Türkiye'yi dışlama hamleleri vardı. Üçlü dörtlü toplantılar imzalanıyordu. Biz ne diyorduk? Türkiye'nin içinde olmadığı hiçbir formülün geçerliliği yoktur.  Bunu sondaj çalışmalarımızla ve Libya ile anlaşmamızla gösterdik. Bunu hem sahada hem masada gösterdik.

    'Hafter'in artık meşruiyeti yok, masada olmaması lazım'

    - UMH toplantılarda ateşkesin şartlarını söylediler. Geçmişte ateşkes çalışmaları oldu bunlar boşa çıktı, çünkü Hafter bunlara uymadı saldırganlığın arttırdı. Ateşkes sonrası somut adımlar nedir? Hafter’e nasıl güveneceksin? Gittik Moskova’ya akşama kadar anlattık, Serrac metne imzayı attı ama Ruslar akşama kadar Hafter'i ikna edemedi. Hafter'e nasıl güveneceksiniz? Sonuçlar belirlenmezse o ateşkes başarılı olmaz. Geçişte Hafter’den dolayı ateşkeste başarılı olamadık. Hafter’in bundan sonra muhatap alınmaması gerekiyor. Herkesin kabul ettiği bir metni Hafter kabul etmedi. Ateşkes ilan ettin, ondan sonra bunu kalıcı hale getirecek planlarınız yoksa o ateşkes kalıç olmaz hemen bozulur. Bizden kaynaklanan sebeplerle değil ama bir ateşkes konusunda başarısızlık oldu, Hafter’i destekleyenler yüzünden. Bu fırsatı Hafter kaçırdı doğrusu. 

    - Artık Hafter'in hiçbir geçerliliği yok. Zaten meşruiyeti yoktu. Bundan sonra, Hafter gibi bir darbecinin, 'ateşkes yerine ülkeye, yönetime el koydum' diyen bir kişinin masada olmaması gerekir. Bundan sonra muhatap alınmaması gerekiyor.

    - Biz gittiğimiz hiçbir yerde ayrımlara girmiyoruz. O ülkeyi bölelim sömürelim anlayışı sömürgecilerin anlayışıdır. Siyasi bütünlüğünü sağlamak için eşit bir şekilde paylaşılması gerekiyor. Ama ekonomik reformlarla ilgili tecrübe paylaşımın yapmaya başladık. O ülkede kabileler var aşiretler var, hepsinin farklı yapıları var. Tüm bunlarında desteği alınarak bir anlaşma sağlandı. Hafter'in artık meşruiyeti yok, masada olmaması lazım. 7 milyon nüfusun 5 milyondan fazlası UMH tarafında olsa bile niye kalan kardeşlerimiz dışlansın. Daha önce kontrol ettiği alanı üç katına çıkardı. Bu şehirlerde o insanların beklentileri var. Her şeyden önce temel ihtiyaçlar… Libya halkına verilecek hizmetler konusunda da UMH’ye biz destek veriyoruz.

    'Biz sömürgeci değiliz'

    - Eğer bu savaş, Libya, Trablus içinde sokak savaşına dönseydi bugün Libya'da büyük bir kaos olurdu ve 10 yıl daha bu savaş devam edebilirdi. Güç dengesini de biz sağladık. Laf olsun diye bir ateşkes ilanı gerçekçi değil.

    - Bahsettiğiniz kişiye (Tobruk Temsilciler Meclisi Başkanı Akile Salih) gelecek olursak, şimdi Meclisten kaç kişi kaldı yanında? Milletvekillerinin çoğu Trablus'a geçti. Orada 20 civarında sanırım, milletvekili kaldı. Milletvekillerinin çoğu onun yanında değil. Bu neyi gösterir? O kişi de buradayken, Mecliste bile o birlikteliği sağlama kapasitesinde değil. Biraz önce söylediğim kriterler ve meşru hükümetin de güvenebileceği, muhatap alabileceği kişi ya da kişilerin olması lazım. Burada hiç kimsenin sistemden dışlanmaması gerekiyor ama Hafter gibi bir zihniyetin orada olması ancak fitne getirir, kavga getirir, ancak ülkeyi iç savaşa götürür.

    - Bizim iktidarımız döneminde Afrika açılımı başladı. Birçok yerde ofisimiz var. Kızılayımız AFAD’ımız aynı şekilde. Birçok şehirde hastanelerimiz var. Bu süreçte Afrikalıların söylediği şey şu; Sömürgeci anlayışıyla gelmeyen tek ülke sizsiniz.

    - Birçok ülke davet ediyor bizi. Libya’da da çok sayıda petrol kuyuları var. Anlaşmadan sonra orada da mutlaka zenginlikler vardır. Kazan kazan anlayışıyla, Libya halkının da yararına olacak şekilde, Avrupa şirketlerinin yerine bizim firmalarımız enerji konusunda iş birliği yapsa bu kötü bir şey mi? Libya'da bir havalimanı projesini bizim şirketlerimizin üstlenmesi kötü mü? Biz sömürgeci değiliz iş birliği yapmaya hazırız. Oradaki çıkarlarımız gözetmek başka türlü yorumlanmasın.

    'Bazıları bölelim yönetelim anlayışında'

    - Bazıları bölelim yönetelim bazıları enerji kaynakları bölgesi bizim olsun kalanı bölelim anlayışında. Bu doğru değil.  Abu Dabi yönetiminin bunu yaptığını görüyoruz. Şimdi Yemen’i de bölmeye çalışıyor. Fitneyi tetikliyor. Bu düşüncede olan ülkeler var. Biz buna kesinlikle karşıyız. Bu bölgedeki kaosu daha da derinleştirir.

    - Libya'da hatasından dönüp de Libya'yı birleştirmek için meşru yönetimle birlikte hareket etmek isteyen ülkeler varsa onlara 'dün sen buraya zarar vermeye çalışıyordun, bugün hatandan dönsen de burada hiçbir sözün yok ya da hiç sizinle çalışmayız.' demek de doğru olmaz. Sonuçta, doğru yolda, atılan doğru adımlarda bizimle birlikte hareket etmek isteyen ülkeler olursa, biz bunlarla tabii ki çalışırız. Doğu Akdeniz için de Libya için de geçerli.

    - Bundan sonraki süreçte UMH’nin yanında olacağımız ve her türlü desteği vereceğimiz vurguladık. Verdiğimiz destekler geçmişte de Libya ile askeri iş birliği anlaşmalarımız vardı onlardan bir tanesini güncelledik ve imzaladık. Önümüzdeki günlerde bu iş birliğinin kapsamı genişleyebilir. İhtiyaca göre bunlar değişebilir. Bunlar çok kolay. Statülerin hukuki olarak belirlenmesi gibi görüşmelerimiz var. Bunları bir çerçeveye oturturuz.  Bizim şu anda bir taraftan UMH’ye verdiğimiz destek diğer taraftan da kalıcı ateşkesin sağlanması için sarf ettiğimiz çabalar BM çatısı altında Libya’nın siyasi birliğinin tekrar sağlanması konusundaki çabalarına destektir.

    - Libya’da da Rusya var, şirketiyle uçaklarıyla… Diğer taraftan Fransa’da burada var. Fransa’nın rolü son derece olumsuz. Son zamanlarda buraya ilgi gösteren ABD var. Trump’ta telefon görüşmesinde Libya görüşüldü. O gün Cumhurbaşkanımızla Trump, 'ekiplerimiz çalışsın' dediler. Böyle bir anlayışa vardılar. Şimdi teknik düzeyde, daha alt düzeyde görüşmeler var. İleriki aşamalarda yine bakanlar düzeyinde de bu konuyu ABD ile de çalışmak istiyoruz.

    - Libya bölünürse bölgedeki tüm ülkeler etkilenir. Güçsüzüz, zayıfız anlamında söylemiyorum ama bu, tek başına Türkiye'nin gerçekleştireceği bir konu değil. Uluslararası toplumun desteği ve katkısı da önemli.

    - İtalyan Bakan dün gelecekti ama Libya'ya gidince erteledik. Yarın beraber olacağız. Libya dosyasını konuşacağız. Libya’nın kuzeye gelince en çok İtalya ve Malta’yı etkiliyor. Fransa’nın olumsuz tutumunu da görüyoruz ama İtalya dengeli bir şekilde her tarafla görüşüyor. Libya’nın siyasi birliği konusunda bizden farklı düşünmüyor. Bir de ikili ilişkilerimizi canlandırmamız lazım. Herkesin ekonomisi koronavirüsten dolayı etkilendi.

    - Önemli görevler yaptı. Ben öğrenciyken New York’ta başkonsolostu. Volkan Bozkır, oradaki daimi temsilcilerle neler yapacak, öncelikleri nedir? Gerek dünya gerek BM için bunları çok güzel bir şekilde anlattı ve herkesin takdirini kazandı. Bana göre gelmiş geçmiş en başarılı genel kurul başkanlığını olacak. Buralarda kazanmak zor, kazandıktan sonra intiba bırakmak çok daha önemli. Ermenistan ve Rum kesimi engellemeye çalıştı. 178 oy ile Volkan ağabey seçildi bu büyük bir başarı.

    - (Fransa'nın taciz iddiası) Fransa Barış Pınarı Harekatı sonrası rotasını şaşırdı. Sen bir NATO müttefikine böyle davranırsan karşılığını alırsın. Gerekli tedbirler alınmıştır. Oraya en çok Fransa silah veriyor. Biz meşru bir yönetime destek veriyoruz. Fransa darbeci tarafa veriyor. NATO diyor ki; "Rusya Akdeniz’de yayıldı." Buna yol açan ülke Fransa. NATO’nun hilafına yapıyor.  Fransa’nın Nijer’de yapaya çalıştıkların görüyoruz. Şu anda birçok yerde kaos var. Bunun nedeni Fransa’dır. Biz Fransa gibi yıkıcı bir ülke değiliz. Fransa’nın yaptıkları endişe vericidir. Açıklamaları yersiz ve boştur.

    Ege’de her kıtanın sahanlığı olabilir mi?

    - Bize kırmızı bölgeyi bırakmaya çalışıyorlar. Bunun mümkün olmadığını biz söylerken Yunanistan bu hayal içerisindeydi. Bize 2 kilometre uzaklıkta Meis açık bir şekilde görülüyor. Bizim kıta sahanlığımızı söyleyeyim. Kırmızı ile net bir şekilde görülüyor bizim kıta sahanlığımız. Kırmızı bölge daha önceki kıta sahanlığımızın çizgisiydik. Sarı çizgilerde Rum tarafının kendine ilan ettiği kıta sahanlığı. Bizim kırmızı çizgimiz 7.8. parsellerde sondaj çalışmaları yaptık yapıyoruz. Yunan adalarına biz 6 millik kara suları verdik. Fazlası hukuka aykırı.

    - İsrail'in veya o bölgede Rum kesimiyle anlaşma imzalayan ülkelerin, bizimle Libya benzeri bir anlaşma imzalayabilmesi için Rum kesimiyle olan anlaşmayı iptal etmesi gerekiyor ve o bölgeyi Rum kesimine verdiğini kabul etmemesi gerekiyor.

    S-400 ne zaman aktive edilecek?

    - S-400'lerin aktif olması Covid-19 nedeniyle iptal oldu. Fakat sınırsız bir erteleme değil. Pandemi süreci normale dönünce işbirliğimiz devam edecek. Bitmiş bir anlaşma. Amerika'nın bu konuda bazı endişeleri olduğunu öğrendik. Bu konuda bazı olumsuz adımlar attılar. 

    - Savunma sanayinde yerli üretime ağırlık veriyoruz. En iyisini üretmeye başladık. Daha fazla hava savunma sistemine ihtiyacımız var. ABD ile yeni hava savunma sistemi alma konusunda görüşüyoruz. ABD’nin her şeyde ön şartı var. ABD bu konuda çok yapıcı adımlar atmadı. Sayın Trump, F-35 ile ilgili Türkiye'nin haklılığını vurguluyordu. ABD, Rusya ve NATO müttefikleri ile görüşüyoruz. Bunları gündemimizden çıkarmak istiyoruz. Bir taraftan kararlı tutumumuzu bir taraftan yapıcılığı sürdüreceğiz.

    - Genel anlamda Suriye’ye baktığımız zaman farklı gelişmeleri görüyoruz. Özerk bir bölge kurdurma çalışmalarını bu ülkeler sürdürüyor. Bazı körfez ülkeleri destek veriyorlar para teklif ediyorlar. BU yıkıcı faaliyetleri gösteriyorlar. İdlib bölgesine gelecek olursak. Burada 5 Mart mutabakatı işliyor. Sahada zorluklar var. Devriyelerin önü kesilmek isteniyor ama bizim istihbaratımız devreye giriyor ve bunun önü açılıyor .Rejim fırsat buldukça ateşkesi bozmaya çalışıyor.

    -  İdlib’deki bölgeyi güvenli hale getirmeye çalışıyoruz. Burası güvenli hale getirildikten sonra askerimizin nerede nasıl görev yapacağını arkadaşlarımız karar verecektir. Yeni duruma göre yeni düzenlemeler olabilir, bu kaçınılmaz.

    ABD’nin Esad’a yaptırımı

    - Rejim ile ABD çalışmak istemediği gibi bölgede daha da köşeye sıkıştırmaya çalışıyor. ABD’nin Suriye’yi bölmek için, Suriye’yi zayıflatarak desteklediği PKK/YPG için yapıyorsa bunu doğru değil. Rejim konusunda Rusya ile ayrı düşüyoruz. Rejim konusunda ABD ile aynı düşünüyoruz diye ABD’nin Suriye’yi bölme çabalarına destek vermiyoruz.

    - YPG/PKK ile birlik olan Türkiye için meşru hedeftir. İçerde, dışarda ya da Kuzey Irak'ta farketmez. Kuzey Irak'a baktığımızda, özellikle Süleymaniye bölgesinin PKK güdümüne girmeye başladığını görüyoruz. PKK'yı Kuzey Irak'taki Kürt Yönetimi üzerinde baskı aracı olarak kullanan ülkeler var. Baktılar ki oradaki KDP ve Erbil yönetimini kendi çizgilerine getiremediler, bu araçları kullanıyorlar. Bölgedeki oyunları bozduk ve bozmaya devam edeceğiz.

    - Türkiye içinde PKK’yı nasıl görüyorsak, Suriye’deki YPG’yi aynı görüyoruz ve aynı kararlılığı gösteriyoruz. Maalesef her ülke başka ülkelere göre PKK’yı YPG’yi farklı politikalar izleyebiliyor. Dünyada terör konusunda kararlı bir iş birliği konulmamasının sebebi de bu. Antifa da bizim için meşru hedeftir.

    - İdlib'de duruşumuzda en çok desteği ABD'den gördük. Rusya ile İdlib'de karşı karşıya geldik. Suriye ve Libya'da Rusya ile karşı tarafta olmamızın avantajı var. Çözüm konusunda neticeye varırsak sorun değil.

    - Biz ne Avrupa'dan uzaklaştık ne de Rusya'ya yaklaştık. Rusya ile çok yakın iş tutan Avrupa ülkeleri var. ABD ile müttefikiz diye neden Rusya ile kötü olalım. Biz Rusya'yı kimseye karşı kışkırtmıyoruz. Çıkarlarımız uyuyorsa yürüyoruz.

    - Türkiye dünyada çokça ezber bozdu. CHP ve İYİ Parti liderlerine Libya konusunda ne olacağını önceden anlattım. Libya konusu milli bir mesele. Partiler buna göre hareket etmelidir. Birlikte hareket etmeliyiz.

    İlgili konular:

    Fransa Dışişleri'nden Türkiye'ye 'Libya' suçlaması: Silah ambargosu deliniyor
    Çavuşoğlu: Erdoğan-Trump arasında Libya konusunda olumlu bir yaklaşım var
    Bakan Çavuşoğlu, Türk heyetinin Libya ziyaretini değerlendirdi
    Etiketler:
    Mevlüt Çavuşoğlu, Suriye, Libya, ABD, Rusya, Türkiye
    Topluluk kurallarıTartışma
    Sputnik hesabınızla yorum yapınFacebook hesabınızla yorum yapın