00:44 27 Eylül 2017
Ankara+ 11°C
İstanbul+ 24°C
Canlı Yayın
    Yaşar Kemal

    Edebiyat ve siyasetle dolu bir ömür: Yaşar Kemal hayatını kaybetti

    © AA/ Ahmet Sel
    Yaşam
    URL'yi kısaltın
    0 32410

    Türkiye'nin Nobel ödülüne aday gösterilen ilk edebiyatçısı, İnce Memed'in yaratıcısı, eserleri 40'tan fazla dilde yayımlanan Yaşar Kemal, 92 yaşında arkasında onlarca eser bırakarak hayata gözlerini yumdu.

    Türkiye'nin en önemli edibiyatçılarından Yaşar Kemal 14 Ocak'tan bu yana İstanbul'da kaldırıldığı hastanede tedavi altındaydı. Yaşar Kemal, akciğer enfeksiyonu ve kalp ritm bozukluğu sebebiyle tedavi ediliyordu. Usta yazar yaklaşık bir buçuk aylık yaşam mücadelesini kaybetti ve akşam saatlerinde hayata veda etti.

    Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, büyük yazarın eşi akademisyen Semiha Baban'ı arayarak başsağlığı diledi. Yaşar Kemal'in ölüm haberi üzerine siyasiler ve edebiyatçılar da sosyal medyadan mesajlarını paylaştı.

    USTA YAZARA VEDA PAZARTESİ

    Yaşar Kemal'in cenazesi, 2 Mart 2015 Pazartesi günü Teşvikiye Camii'nde kılınacak öğle namazının ardından, Zincirlikuyu Mezarlığı'nda toprağa verilecek. Aynı gün 15.30'da ise Lütfi Kırdar Kongre ve Sergi Sarayı'nda Yaşar Kemal'in ailesi ve yakınlarının ev sahipliğinde veda toplantısı düzenlenecek.

    ÇELTİK TARLALARINDAN YAZI USTALIĞINA

    Yaşar Kemal'in Ailesi, Birinci Dünya Savaşı sebebiyle Van'ın Ernis köyünden Adana'nın Hemite köyüne yerleşti. Yaşar Kemal burada, 1923 yılında Kemal Sadık Gökçeli adıyla doğdu. Beş yaşında, camide babasının öldürülüşüne tanık olması sonraları işleyeceği ölüm temasının ana kaynaklarından biri oldu.

    Yaşar Kemal, Üsküdar Çengelköy'deki evinde 20 Ocak 2008'de günlük yaşantısında fotoğraflanmıştı.
    © AA/ Erhan Sevenler
    Yaşar Kemal, Üsküdar Çengelköy'deki evinde 20 Ocak 2008'de günlük yaşantısında fotoğraflanmıştı.

    Son sınıftayken ortaokuldan ayrılıp, annesine bakmak üzere çalışmaya başladı. Yaptığı işler arasında ırgatlık, ırgat kâtipliği, ırgatbaşılık, öğretmen vekilliği, kütüphane memurluğu, traktör sürücülüğü, çeltik tarlalarında kontrolörlük de vardı. Çocukluk arkadaşı Aşık Mecit'le başlayan söz ustalığı, onu Çukurova ve Toroslar'ın ağıtlarını içeren ilk kitabı 'Ağıtlar'ı yazmaya götürdü.

    AĞITLAR KİTABINDAN İLK TUTUKLAMAYA

    Bu sırada Adana Halkevi ile faaliyetlerde çalışan yazarın 'Ağıtlar' kitabı da yine buradan 1943 yılında basıldı. 1946'da İstanbul'a geldikten iki yıl sonra yeniden Kozan'a döndü. Arada siyasi sebeplerle iki kez tutuklandı. Hapisten çıktıktan sonra bir süre işsiz kaldı. O ara İstanbul'a gelerek Cumhuriyet gazetesinde Yaşar Kemal adıyla fıkra ve röportajlar yazmaya başladı. Gazetenin yurt haberleri servisini kurdu ve 1963 yılına kadar yöneticiliğini yaptı.

    Pasin Ovası'nda depremzedeler gibi birçok güncel olayın tanıklarından, İstanbul-Bitlis arasında yaşamının son yolculuğunu yapmak üzere gelen Ermeni yazar William Saroyan'a kadar birçok isimle röportajlar gerçekleştirdi. Sarı Sıcak kitabında yer alan 'Bebek' öyküsü de yine Cumhuriyet gazetesinde yayımlandı. Bu öykü aynı zamanda, farklı dillere çevrilen ilk eseri oldu.

    İNCE MEMED DEVRİ BAŞLIYOR

    Yaşar Kemal, Türkiye'den Nobel'e aday gösterilen  ilk edebiyatçıydı.
    © AFP 2017/ Bülent Kılıç
    Yaşar Kemal, Türkiye'den Nobel'e aday gösterilen ilk edebiyatçıydı.

    Türk ve dünya edebiyatının en büyük eserlerinden olan 'İnce Memed'i 1947'de yazmaya başladıysa da yarım bıraktı. Maddi zorluklarla boğuştuğu dönemde 1953 yılında yeniden yazmaya başladı. Önce Cumhuriyet gazetesinde tefrika edilen İnce Memed, 1955 yılında kitap olarak basıldı. Sonrasında dört kitaba tamamlanan seri, 40'ın üzerinde dile tercüme edildi ve filme uyarlandı.

    Yaşar Kemal, Nobel'e aday gösterilen Türkiye'den ilk edebiyatçıydı. Aldığı ödüller arasında Uluslararası Cino del Duca, Premi Internacional Catalunya, Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Kültür Sanat Büyük Ödülü, Fransa Cumhuriyeti tarafından önce Légion d'Honneur nişanı Commandeur payesi, daha sonra Fransa'nın en üst düzey nişanı olan Légion d'Honneur Grand Officier rütbesi, Fransız Kültür Bakanlığı Commandeur des Arts et des Lettres nişanı, Alman Kitapçılar Birliği tarafından Frankfurt Kitap Fuarı Barış Ödülü bulunan yazar, birçok üniversiteden fahri doktora ûnvanına sahipti.

    KÜRT MESELESİNDE NET TAVIR

    Özellikle Musa Anter'in 1992 yılında öldürülmesi sonrasında Kürt sorununda daha net bir tavır sergiledi. Meseleye insanî bir pencereden baktı, ama yine de devleti yönetenlere sert eleştiriler getirmekten geri durmadı. Kürt meselesinin çözümünde "kardeşlik" kavramını öne çıkaran yazılar yazdı.

    2007'de düzenlenen "Türkiye barışını arıyor" konferansının açılış konuşmasını yapan Yaşar Kemal, "Kendi halkıyla savaşan bir ülke olduk" diyor, Türklerle Kürtlerin dost olduğunu vurguluyordu.

    Yaşar Kemal'in anlatımıtla 'Çıplak Deniz Çıplak Ada'

    YAYINLANMIŞ ESERLERİNDEN BAZILARI:

    ÖYKÜ: Sarı Sıcak (Varlık, 1952), Bütün Hikâyeler (Cem, 1975)

    ROMAN: İnce Memed (Çağlayan, 1955; 2. c. 1969; 3. c., 1984; 4. c., 1987, Teneke (Varlık, 1955), Orta Direk / Dağın Öteki Yüzü I (Remzi, 1960), Yer Demir Gök Bakır / Dağın Öteki Yüzü II (Güven, 1963), Ölmez Otu / Dağın Öteki Yüzü III (Ant, 1968), Demirciler Çarşısı Cinayeti / Akçasazın Ağaları I (Cem, 1974), Yusufçuk Yusuf / Akçasazın Ağaları II (Cem, 1975), Yılanı Öldürseler (Cem, 1976), Al Gözüm Seyreyle Salih (Cem, 1976), Allahın Askerleri (Milliyet, 1978),Kuşlar da Gitti (uzun öykü) (Milliyet, 1978), Deniz Küstü (Milliyet, 1978), Hüyükteki Nar Ağacı (Toros, 1982), Yağmurcuk Kuşu / Kimsecik I (Toros, 1980), Kale Kapısı / Kimsecik II (Toros, 1985), Kanın Sesi / Kimsecik III (Toros, 1991), Fırat Suyu Kan Akıyor Baksana / Bir Ada Hikâyesi I (Adam, 1997), Karıncanın Su İçtiği / Bir Ada Hikâyesi II (Adam, 2002), Tanyeri Horozları / Bir Ada Hikâyesi III (Adam, 2002), Çıplak Deniz Çıplak Ada / Bir Ada Hikâyesi IV (YKY, 2012), Tek Kanatlı Bir Kuş (YKY, 2013)

    DESTANSI ROMAN: Üç Anadolu Efsanesi (Ararat, 1967), Ağrıdağı Efsanesi (Cem, 1970), Binboğalar Efsanesi (Cem, 1971), Çakırcalı Efe (Ararat, 1972)

    ŞİİR: Bugünlere Bahar İndi (YKY, 2010)

    RÖPORTAJ: Yanan Ormanlarda 50 Gün (Türkiye Ormancılar Cemiyeti, 1955), Çukurova Yana Yana (Yeditepe, 1955), Bu Diyar Baştan Başa (Cem, 1971), Allahın Askerleri (Milliyet, 1978), Röportaj Yazarlığında 60 Yıl (YKY, 2011), Çocuklar İnsandır (YKY, 2013)

    Etiketler:
    Yaşar Kemal
    Topluluk kurallarıTartışma
    Facebook hesabınızla yorum yapınSputnik hesabınızla yorum yapın