- Sputnik Türkiye, 1920
Ukrayna krizi
Batılı ülkelerin Ukrayna'ya silah tedarik etmeye dönük hamleleri ülkede krizi tırmandırdı. Ukrayna ordusu, güçlerinin neredeyse yarısını ülkenin doğusundaki çatışma hattına yığdı. 2021'de Ukrayna'ya 650 milyon dolardan fazla askeri yardım sağlayan ABD, Kiev’e silah göndermeyi sürdürüyor.

Ukrayna’nın hızlandırılmış olası AB üyelik süreci: ‘Bölünmenin altyapısını oluşturmuş olacaklar’

© AFP 2022 / FREDERICK FLORINUkrayna - Avrupa Birliği (AB)
Ukrayna - Avrupa Birliği (AB) - Sputnik Türkiye, 1920, 14.06.2022
Abone olTelegram
Özel
Ukrayna’nın Avrupa Birliği’ne ‘acilen üye olma talebi’, 23-24 Haziran’da yapılacak olan AB Liderler Zirvesi’de görüşülecek. Bu süreçte yaşanan gelişmeler ile AB üyelerinin ve aday ülkelerinin yaklaşımlarını Sputnik’e değerlendiren Prof. Dr. Hasan Ünal, “Ukrayna'nın bölünmesinin altyapısını oluşturmuş olacaklar, bu da ilginç bir amaç olurdu" dedi.
23-24 Haziran'da Brüksel’de düzenlenecek olan Avrupa Birliği Liderler Zirvesi’nde Ukrayna’nın AB’ye yaptığı üyelik başvurusu ve ‘hızlandırılmış’ aday ülke olma statüsünün tartışılması bekleniyor. Rusya’nın Donbass operasyon ile Ukrayna ‘acilen’ birliğe onayını talep etmiş, 8 Nisan’da da resmi başvuru Ukrayna Devlet Başkanı Vladimir Zelenskiy tarafından imzalanmıştı.
Ukrayna tarafı hızlı bir üyelik için AB’ye her ne kadar baskı yapsa da, Fransa, Almanya, Belçika, Avusturya ve Hollanda’nın da içinde bulunduğu birlik ülkeleri konuya mesafeli yaklaşımlarını sürdürüyor. Bu ülkelere göre, Ukrayna’nın AB’ye üyelik süreci on yıllar alabilir ya da bu seçenek hiç söz konusu da olmayabilir. Diğer bir yandan, yıllardır ‘AB’nin kapısında üyelik için bekleyen’ ülkeler, bu durumun adil bir tablo ortaya çıkartmayacağı görüşünde. Bu bağlamda Batılı ülkelerin ‘Ukrayna'ya gösterdiği hassasiyete’ tepkili yaklaşan Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Bu AB üyelerine ben diyorum ki acaba Türkiye'yi ne için AB'ye hala almakta endişe ediyorsunuz? Ukrayna ile ilgili gösterdiğiniz hassasiyeti Türkiye için de gösterin” demişti.
Uzun prosedürlerden ‘sıyrılmaya çalışan’ Ukrayna’ya yaklaşımdan rahatsız olan ülkelerin gündeme gelmesi üzerine gelecek hafta Brüksel’e Batı Balkanlar'daki 6 ülkenin liderlerinin, zirvenin ilk gününe davet edilmesi kararlaştırıldı. Buna göre, Arnavutluk, Bosna-Hersek, Kosova, Karadağ, Kuzey Makedonya ve Sırbistan liderleri ile AB liderleri, zirve öncesinde bir görüşme gerçekleştirilecek.
Maltepe Üniversitesi Siyaset Bilimi ve Uluslararası İlişkiler Bölümü öğretim üyesi Prof. Dr. Hasan Ünal, hızlandırılmış üyelik süreci isteyen Ukrayna’yı, Türkiye’nin 60 senelik AB serüvenini ve olası süreç ile ilgili Batı’daki atmosferi Sputnik’e değerlendirdi.

‘Ukrayna’yı acil bir karar alıp hızlı bir şekilde üye yaparsa bu aptalca olur çünkü ilginç sorunlar ortaya çıkacak’

Ukrayna’yı üye yapma konusunda acil bir karar alıp hızlı bir şekilde uygulamaya koyulması olasılığını değerlendiren Ünal, “Sonuçta da diyelim ki 2 yıl içerisinde Ukrayna’yı üye yaparsa bu hakikaten aptalca olur. Çünkü ilginç sorunlar ortaya çıkacak. Birincisi güvenlik sorunları yaşanır. Normalde bugüne kadar Avrupa Birliği'ne üye yapılan ülkeler -özellikle doğaya ilişkin olarak- önce NATO üyesi oluyorlardı, ardından Avrupa Birliği'ne üye yapıyorlardı. Bu da şöyle icra ediliyordu deniliyordu ki, ‘Önce NATO’nun genişlemesi ile bu ülkelerin güvenlik sistemine entegrasyonu tamamlanıyor, güvenlik ortamı oluşturuyor ve sonra da Avrupa Birliği'nin genişlemesi için uygun bir alan oluşturduk’ deniliyordu. Şimdi eğer Ukrayna’yı Avrupa Birliği'ne alırlarsa bu tersinden gitmek anlamına gelecek ve enteresan sorunlar ortaya çıkacak” şeklinde konuştu.

‘Ukrayna'nın bölünmesinin altyapısını oluşturmuş olacaklar’

Ukrayna’nın AB’ye alınmasına dair diğer pürüzlerden de bahseden Ünal şu ifadeleri kullandı:

“Bu sorunlardan bir kısmı da Rusya’yla ilgili. Diyelim ki Ukrayna Avrupa Birliği üyesi bir ülke olacak ama topraklarının önemli bir kısmında egemenlik kuramıyor da olacak. Yani egemenlik inşaat söz konusu olmayacak. Örneğin Ukrayna gibi bir devleti siz Avrupa Birliği’ne alırken haritasını ne kabul edeceksiniz? Kırım, Ukrayna'nın bir parçası mı görülecek? Eğer parçası olarak görülecekse şu anda Rusya'nın kontrol ettiği bütün topraklarda aynı şekilde olacaksa, yani Herson, Mariupol, Donbass bölgesi vs. bunların hepsi Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü parçası farz edilecekse, o zaman Avrupa Birliği kendi başına bela alıyor demektir. Çünkü o bölgelerde diyelim ki Ukrayna ile Rusya arasında yeni çatışmalar meydana geldi, o zaman Avrupa Birliği üyesi ülkeler bir şekilde taraf olmuş olacaklar. Mesela Ukrayna Avrupa Birliği konseyine gidip ya da konseyi acil toplantıya çağırıp ‘Bana şu konularda yardım edin’ diyecek. Ayrıca Avrupa Birliği'nin kendi güvenlik sistemi ve mekanizmaları var. Çok etkili değil belki ama var, bunları nasıl devreye sokacaksınız? Mesela Türkiye ile ilgili olduğunda bunlar devreye giremiyor çünkü Türkiye NATO üyesi ama Rusya değil. Peki, Avrupa Birliği üyeleri olarak Rusya'ya karşı böyle bir şey mi yapacaksınız? İkincisi, bütün bunları yaptıkları taktirde Ukrayna'nın bölünmesinin altyapısını oluşturmuş olacaklar. Amaç buysa bu da ilginç bir amaç olurdu.”

‘Avrupa Birliği giderek bir gevezelik kulübü haline dönüştü’

Fransa ve Almanya’nın başta olmak üzere Batılı ülkelerin “Ukrayna'nın Avrupa Birliği'ne katılması 10 yıllar alacak” yaklaşımını da değerlendiren Ünal, “Aslında yapamayacakları ve yapmamaları gereken bir şeyi yapabilirlermiş gibi uzun uzun tartışıyorlar. Bu da NATO üyesi meselesinde olduğu gibi ortalığı bulandırmaktan başka bir işe yaramıyor. Aynı şey burada Avrupa üyeliği ile ilgili olarak da konuşuluyor. Peki bu süreç onlarca yıl alıyorsa, böyle bir şey gündemde değilse, bunu gündeme alarak ne yapmaya çalışıyorlar? Avrupa Birliği bazı yönleriyle giderek bir gevezelik kulübü haline dönüştü. Dolayısıyla ciddi şeyleri bunlardan beklemek de pek mümkün değil. Muhtemelen buna benzer şeylerle karşılaşmaya devam edeceğiz. Yani burada 1 mantık yok. Fransa'nın da dediği de doğru, Avusturya'nın dediği de doğru, diğer ülkelerin dediği de doğru. Ama neden Zelenskiy ve Ukrayna'yı sanki böyle bir şey mümkünmüş gibi bir beklentiye sokuyorsunuz o zaman? Bunun bir izahı yok bence. Bunun izah ancak şu olabilir ‘Ya siz orada Ukrayna olarak son Ukraynalı ölünceye kadar Ruslarla savaşın, Rusya'yı mümkün mertebe zayıflatın bizde zaten sizi bu iş için kullanıyoruz, ondan sonrasına bakarız’ der gibi bir şey. Normal mantıkla, akılla ve stratejik bir planlama ile izahı zor şeyler” dedi.

‘AB’ye üye olma kriterleri ile değerlendirme yapılırsa Ukrayna aday ülke bile olamaz’

Avrupa Birliği’ne girmenin belli kriterleri olduğunu ve tüm bunların da uzun süreçler gerektirdiğini belirten Ünal şu şekilde konuştu:
“Önce siyasi kriterleri tamamlaması lazım ki bunlar Kopenhag Kriterleri dediğimiz bir maddeler listesi. Bunun siyasi bölümü de 3 maddeden oluşuyor. Birincisi, işleyen bir demokrasi; ikincisi, azınlıkların korunmasına yönelik yasal düzenlemeler; üçüncüsü de hukuk devleti olduğunun tescil edilmesinden oluşuyor. Bunun yapılabilmesi için de işte Avrupa Birliği tarafından o ülkenin aday ülke ilan edilmesi lazım. Bu çerçevede Avrupa Birliği Komisyonu'nun ilerleme raporları hazırlaması gerek. Bu doğrultuda söz konusu ülkenin Avrupa Birliği müktesebatını benimseme konusunda adımlar atması lazım. Bu arada bu üyelik sürecine giderken Maastricht Antlaşması’nın da ekonomik kriterlerinin sağlanması gerekiyor. Mesela bütçe açığı, toplam milli gelirin yüzde 3’ünü geçmeyecek. En düşük enflasyona sahip AB üyesi ülkenin toplamının üçe bölünmesi ile elde edilecek rakamın üzerinde olması gibi kriterler var. Bunlarla değerlendirmeye kalkarsanız Ukrayna aday ülke bile olamaz. Görünebilir bir gelecekte bu süreçleri tamamlayamaz. Ama bunun istisnaları yok mu derseniz o da var. Mesela 1981 yılında Yunanistan ile ilgili olarak 1 yıl önce Avrupa Birliği Komisyonu, aday ülke olamayacağına dair ayrıntılı bir rapor hazırlamasına rağmen Avrupa Birliği içinde o zamanki Fransa cumhurbaşkanının Almanya nezdinde Yunanistan lehine yaptığı girişimlerden sonuç almasıyla aslında komisyonun ‘uygun değildir’ dediği ülke doğrudan üye yapıldı. 2004 yılında Hırvatistan daha henüz üyeliğe başvurmadan Avrupa Birliği, siyasi kriterleri tamamlamış farz etti ve bir anda müzakerelere başlanması yönünde karar aldı”

‘Türkiye'yi hiçbir zaman üye yapmak istemediklerinden dolayı böyle davranıyorlar’

Türkiye'nin AB’nin siyasi kriterlerini tamamlaması ile ilgili süreç hakkında da konuşan Ünal, “Bayağı bir zaman aldı. Çünkü Türkiye’ye, Avrupa Birliği üyesi olmakta alakası olmayan 1 sürü konu dayatıldı. Çünkü Türkiye'yi hiçbir zaman üye yapmak istemediklerinden dolayı böyle davranıyorlar” dedi.

‘Avrupa ülkeleri, ABD’nin duruşuyla Ukrayna savaşına sebep olunması ile ne yapacağını bilemez durumda’

23 Haziran’da yapılacak olan zirvede Ukrayna’ya aday ülke statüsünün verilmesi takdirinde neler olabileceğini değerlendiren Ünal, “Siyasi olarak liderler zirvede bir araya gelip de ‘Ne olursa olsun biz Ukrayna'yı bu şekilde alacağız’ diye karar alacaklarsa büyük bir cıngar çıkacaktır. İçerde çok ciddi müzakereler olacaktır, kavgalar edilecektir ama sonuçta böyle bir karar çıkarsa bütün bu unsurlar ortaya çıkacak. Bölünmüş bir ülkenin Avrupa Birliği üyesi olması söz konusu olacak. Peki yarın öbür gün Rusya ile Ukrayna arasında bir ateşkes anlaşması yapılmasına rağmen yeni bir çatışma çıkarsa Avrupa Birliği ne yapacak, gelip Ukrayna'yı savunacak mı? Yani bu artık saçmalığın zirvesi. Avrupa ülkeleri, özellikle ABD’nin duruşuyla bu Ukrayna savaşına sebep olunmasının sonucunda ne yapacaklarını bilemez durumdalar. Böyle değişik şeyler yapmaya çalışıyorlar ama gerçekten attıkları adamın tutarlı bir stratejinin parçası olduğunu söylemek mümkün değil” dedi.
Ukrayna ve AB bayrakları - Sputnik Türkiye, 1920, 03.06.2022
Ukrayna krizi
Ukrayna’nın aday üyelik süreci Avrupa Birliği’nde ‘kriz’ yarattı: Hangi ülkeler tepkili?
Haber akışı
0
Tartışmaya katılmak için
giriş yapın ya da kayıt olun
loader
Sohbetler
Заголовок открываемого материала